Kennisinstellingen staan voor een grote verduurzamingsopgave: energieverbruik terugdringen, vastgoed verduurzamen en CO₂-uitstoot verlagen. Tijdens een overleg van het WOAZHO-netwerk bij de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) wisselden energiecoördinatoren van kennisinstellingen ervaringen uit over die opgave.
Eerder deze maand ontdekte Follow the Money dat Rijkswaterstaat (RWS) bij het miljardenproject Zuidasdok (aanvullende) duurzaamheidsmaatregelen schrapte. Facto vroeg RWS hoe duurzaamheid binnen de eigen organisatie is geregeld, onder meer bij huisvesting, werkplekken en inkoop.
Ziekenhuizen gebruiken veel energie en produceren grote hoeveelheden afval. Tegelijkertijd werken steeds meer zorgorganisaties aan verduurzaming: van hergebruik van materialen tot gasloze gebouwen. Facto schreef de afgelopen tijd regelmatig over deze ontwikkelingen. In dit overzicht zetten we alle artikelen op een rij.
Contractmanager aan de TU Delft Jang Mee Bosman stond in 2025 aan het roer van de nieuwe aanbesteding voor de schoonmaakdiensten. Naast een Programma van Eisen is een visie in haar ogen essentieel om een gelijk speelveld te creëren.
Nij Smellinghe in Drachten wordt in 2027 het eerste (bestaande) ziekenhuis in Nederland dat op grote schaal een warmtebatterij inzet. De warmtebatterij vervangt de gasgestookte stoomketels en maakt het ziekenhuis CO₂-neutraal op energie. Dat levert een besparing op van 285.000 kubieke meter gas per jaar.
Het Maastricht UMC+ (MUMC+) kan bij dreigend hoogwater niet ontruimen. Samen met Waterschap Limburg en gemeente Maastricht schafte het ziekenhuis daarom een mobiele waterkering van 1,8 kilometer aan. FM speelt een ondersteunende rol bij de opbouw en is tijdens noodsituaties onderdeel van het operationeel crisisteam.
GesponsordWie de bedrijfsvoering wil verduurzamen, komt onvermijdelijk ook uit bij het meubilair. Manutan is trendsetter op het gebied van refurbished meubilair en biedt organisaties steeds meer mogelijkheden om een verduurzamingsslag te maken. Daarnaast valt er nog veel meer winst te behalen, volgens development manager circular economy Mark Lina. 'Wij kunnen de facility manager in het hele proces volledig ontzorgen.'
GesponsordVeel organisaties zijn overgestapt op herbruikbare bekers, maar in de praktijk grijpen medewerkers sneller naar een schone beker dan dat ze de gebruikte omspoelen. Het gevolg: vollere pantry's, hogere schoonmaakdruk en een waterverbruik dat bij handmatig spoelen al snel oploopt tot meer dan één liter per beker.
GesponsordContinuïteit, kwaliteit en stabiele teams: het zijn thema's die elke facilitair manager bezighouden. Maar hoe borg je die in een krappe arbeidsmarkt? Binnen Gom ligt de focus daarbij op gerichte aandacht voor mensen, vertelt HR-directeur Joyce Tieben.
GesponsordDe relevantie van inkoop groeit. Geopolitieke spanningen, verstoringen in productieketens en veranderende regelgeving zijn aan de orde van de dag. Daar kan Nevi als beroepsvereniging met 70 jaar ervaring over meepraten. 'Inkoopprofessionals zijn meer dan ooit nodig om in de huidige complexe wereld de koers uit te zetten.'
GesponsordHybride werken heeft het kantoor fundamenteel veranderd. Waar aanwezigheid vroeger vanzelfsprekend was, is het nu een bewuste keuze. Dat stelt facilitair verantwoordelijken voor een lastige vraag: welke rol moet het kantoor nog vervullen? 'Een kantoor moet geen doel op zich zijn', zegt Sander Leenders van EW Facility Services.
GesponsordZelden voelt een hedendaagse werkdag nog als een rechte lijn van negen tot vijf. We schakelen, scrollen en springen van taak tot taak. En juist daarom zoeken medewerkers naar momenten van rust en verbinding. En opvallend vaak beginnen die … bij koffie.
Hoe ga je als FM'er om met de toename van hybride werken? Die vraag stond tijdens een rondetafelgesprek op het Facto Congres 2025 centraal. Yvonne Vijverberg, directeur Facilitair, Duurzaamheid, Huisvesting en Inkoop bij Openbaar Ministerie, en Willem van der Kolk, hoofd Huisvesting bij Gemeente Amsterdam, delen hun ervaringen.
Voor de passagier is een schone en opgeruimde luchthaven van groot belang. Maar hoe verhoog je de kwaliteit van de schoonmaakdienst? Tijdens het Facto Congres 2025 vertelde onder andere Elcke van Piggelen, Manager Facilities bij Schiphol, over de cultuuromslag bij Schiphol die nodig was om de schoonmaakdienst naar een hoger niveau te tillen.
Data wordt steeds belangrijker voor facilitair professionals om de juiste keuzes te kunnen maken. Marieke van Buijtene, Data Officer Facilitair Domein bij Provincie Zuid-Holland, en Tessa Döpp, Facilitair dataspecialist bij Provincie Noord-Holland, vertelden op het Facto Congres 2025 alles over de voor- en nadelen van datagedreven werken.
Op dinsdag en donderdag is het vechten om een plekje, op andere dagen staan de bureaus te verstoffen. Hoe doorbreek je dit patroon? Harm van den Boogaard, projectleider Impact project Werkplek bij de Rijksoverheid, boog zich samen met Pepijn van der Spek, senior Innovatie Consultant bij de Rijksorganisatie voor Ontwikkeling, Digitalisering en Innovatie, over dit vraagstuk tijdens het Facto Congres 2025.
Maak kennis met Rising Star Amber Deuzeman, werkzaam op de commerciële binnendienst en als projectcoördinator bij Go Ahead Eagles. Wat voor werk doet ze, wat drijft haar en welke ambities heeft ze?
Maak kennis met Rising Star Rick Bormans, Medior Inkoopadviseur bij EPSA Procurement NL. Wat voor werk doet hij, wat drijft hem en welke ambities heeft hij?
Maak kennis met Rising Star Stef den Boer, facility consultant bij CONTRAST Facility + Hospitality. Wat voor werk doet hij, wat drijft hem en welke ambities heeft hij?
Onlangs las ik de quote 'Niet loslaten, maar anders vastpakken' op een bord bij een buitenexpositie van gehandicaptenzorg organisatie Eemhart. Prachtig toch? Loslaten geeft ruimte, maar loslaten heeft ook verlies in zich. Niet gek dat ik er soms moeite mee heb. Daarom is 'anders vastpakken' voor mij veel aantrekkelijker.
Onlangs stelde ik iemand de vraag of bedrijfscatering over tien jaar nog bestaat. Het antwoord kwam zonder aarzeling: 'Ja, natuurlijk'. Eerlijk is eerlijk, daar zit iets vanzelfsprekends in. Want waar mensen samenkomen om te werken of te leren, wordt gegeten en gedronken. Zo simpel is het.
Het vernieuwde kwalificatiedossier voor de mbo‑opleidingen Facilitaire Dienstverlening maakt één ding duidelijk: de veranderingen die we al ervaren, zijn nu zichtbaar vastgelegd. Per 1 augustus 2026 treedt het nieuwe dossier voor niveau 3 en 4 in werking. En geloof me, dat raakt niet alleen het onderwijs, maar ook de dagelijkse praktijk in de facilitaire wereld.
Ik kocht een vierkante meter moestuin. Zo eentje met 9 vakken. Voor elk vakje een ander gewas of kruid. Heerlijk overzichtelijk leek mij dat. Maar het begon slecht: de planken pasten niet goed in elkaar, waardoor ik zo hard heb moeten douwen dat er houtlijm aan te pas moest komen.
