Stijging loonkosten heeft grote impact op prijs schoonmaak
In de afgelopen vijf jaar is de kostenstijging in de sector schoonmaak nooit hoger geweest dan 4%. Dat is het gemiddelde van kostenstijgingen, waarvan de 3% in 2016 het laagst was, terwijl die in 2015 en de afgelopen drie jaar omstreeks 4% bedroeg. Die verhogingen zijn terug te voeren op een directe verbetering van de beloning voor de circa 150.000 uitvoerende schoonmakers en op de verbetering van hun arbeidsvoorwaarden, mogelijkheden voor opleiding en training en extra verlofdagen.
Een hogere beloning heeft op bedrijfstakken als schoonmaak of beveiliging een grote impact, omdat loonkosten in deze sectoren rond de 90% van de totale kosten voor die diensten uitmaken. In de professionele schoonmaak bepalen de kosten voor materiaal bijvoorbeeld slechts enkele procenten van het uurtarief dat de opdrachtgever in rekening wordt gebracht.
Hele facilitaire markt staat flinke kostenstijging te wachten
Het vakblad Facto consulteerde kort geleden drie vertegenwoordigers uit de sectoren schoonmaak, beveiliging en catering met als deelnemers: Ruud van Swieten (CSU), Fedor Kwerreveld (Securitas) en Roy Odekerken namens VOC cateraars. Hun conclusie was dat de facilitaire markt vanaf nu tot 2023 wat de uurtarieven betreft – met name in de beveiliging – een kostenstijging te wachten staat van rond de 25%. Dat juist de sector beveiliging er uitspringt, komt onder meer door afspraken vastgelegd in een cao die loopt tot medio 2023, een pensioenregeling en kosten voor werving en opleiding.
Flinke kostenverhoging door nieuwe schoonmaak cao
Het is hierboven al even aangegeven: het uurtarief voor uitbestede schoonmaak bestaat voornamelijk uit loonkosten. Die vormen tenminste 85% van het bedrag, aangevuld met 10% organisatiekosten als toezicht, maar ook voor machines en verbruiksmateriaal, scholing en vorming, logistiek en vervoer. Vervolgens resteert er dan nog 5% voor winst en risico van de onderneming. Voor een sector als de professionele schoonmaak zullen juist die zo zwaar wegende kosten voor de factor arbeid de komende jaren door wet- en regelgeving fors toenemen, vooral door de Wet Arbeidsmarkt in Balans, kortweg de WAB, die er voor zorgt dat de kosten voor flexwerkers en oproepkrachten aanmerkelijk stijgen.
Het realiseren van de in de cao vastgelegde afspraken, leidt voor de schoonmaakondernemers al tot een kostenverhoging van meer dan 3,4%
De per 1 januari door de schoonmaakbedrijven aan de gebouwbeheerders te berekenen kostenverhoging van naar schatting 6% is ten dele terug te voeren op in de cao vastgelegde loonsverhogingen voor uitvoerende schoonmaakpersoneel. De huidige cao loopt namelijk nog tot juli 2021 en voorziet in een verhoging van het uurloon met 1% per begin 2020, gevolgd door een tweede verhoging per 1 juli volgend jaar van nog eens 2%. Bovendien is de eindejaarsuitkering voor uitvoerend schoonmaakpersoneel verhoogd en kan de werknemer kiezen voor een vrije dag op de vroegere Dag van de Arbeid (1 mei) of op zijn/haar verjaardag. Het realiseren van die in de cao vastgelegde afspraken, leidt voor de schoonmaakondernemers al tot een kostenverhoging van meer dan 3,4%.
Het gaat weer goed met de Nederlandse economie, met als gevolg dat ook de kosten voor arbeid meer stijgen dan in de afgelopen vier tot vijf jaar het geval was. En dat terwijl de werkloosheid nog maandelijks daalt. Het gevolg is de toename in teksten op bedrijfsauto’s als ‘Wij zoeken collega’s’ en talrijke advertenties in streekbladen waarin schoonmaakbedrijven personeel zoeken. Werving en selectie dus, ook factoren die bijdragen aan kostenstijgingen voor arbeidsintensieve sectoren.
Schoonmaak duurder door Wet Arbeidsmarkt in Balans
Los van die arbeidskrapte, krijgt ook de schoonmaaksector te maken met nieuwe wetgeving die 1 januari 2020 van kracht wordt, vastgelegd in de WAB. Voluit de Wet Arbeidsmarkt in Balans, die tot doel heeft het aantal werknemers met een vast contract te doen toenemen. Werknemers met een vast contract hebben vaak betere arbeidsvoorwaarden en meer rechten dan flexibele werknemers. De overheid streeft er naar om die kloof tussen vaste contracten en flexibele contracten te dichten en wil via de WAB oproepkrachten en payrollwerknemers meer zekerheid bieden. Maar daarnaast wil men het voor werkgevers ook aantrekkelijker maken om medewerkers een vast contract aan te bieden, want voor hen gaan de werkgevers minder WW-premie betalen.
De gevolgen van de krapte op de arbeidsmarkt en de effecten van de WAB wat de kosten daarvan voor de werkgever aangaan, verschillen per bedrijf en zeker ook per sector. Denk maar aan de vele flexibele contracten in branches als seizoenbedrijven, hotels, sommige industrieën en de evenementenbranche. Maar voor elke organisatie of bedrijf staan de kosten wat betreft de WAB ook in relatie tot de orderportefeuille en het personeelsbeleid.
Wat de schoonmaakbranche aangaat: door de WAB worden medewerkers met een contract voor bepaalde tijd veel duurder. De ww-premie van iemand met een contract voor onbepaalde tijd verschilt 5% van de premie voor iemand met een contract voor bepaalde tijd. Kort gezegd: men verwacht dat de huidige arbeidskrapte, maar vooral de in te voeren WAB, voor de schoonmaakbranche in een kostenverhoging van omstreeks 2,5% zullen resulteren. Dat gevoegd bij de al eerder genoemde stijging van 3,4% door loonsverhoging vastgelegd in de huidige cao, brengt de totale kostenstijging voor uitbestede schoonmaak in 2020 al op 5,9%.
De huidige arbeidskrapte en de WAB resulteren voor de schoonmaakbranche in een kostenverhoging van omstreeks 2,5%
Totale kostenstijging professionele schoonmaak 2020: 6,4 procent
Maar los van die kosten door de cao, wetgeving en werving en selectie, resteren voor deze sector nog de uitgaven voor materiaal en overhead. Die zijn bij schoonmaken traditioneel gering in verhouding tot loongerelateerde kosten, maar tellen wel mee in het totaal. De stijging voor materiaal, middelen en overhead is gering in vergelijking met bovenstaande percentages, maar nog altijd 0,5%. Met andere woorden: de totale kostenstijging voor de professionele schoonmaak komt per 1 januari 2020 uit op 6,4%. Een forse stijging, maar gebaseerd op feiten en cijfers.
Dit artikel is geschreven door Dick van Zomeren voor Service Management nummer 8. Benieuwd naar het vakblad? Vraag dan een gratis proefnummer aan! Of ben je al overtuigd? Neem dan een abonnement!
