Weinig tijd en een hoge kans op kruisbesmetting. Zie daar het speelveld van de Kijlstra Ambulancedienst, een grote aanbieder van ambulancezorg in Friesland. Vanuit elf vestigingen verspreid over de provincie (waaronder Drachten) staan 24 uur per dag gespecialiseerde medewerkers en 25 ambulances klaar om snel uit te rukken. Dat natuurlijk met inachtneming van de nodige hygiëne en gezondheidsprotocollen waarop de Inspectie voor de Gezondheidszorg streng controleert.
Als voorbeeld om te illustreren hoe belangrijk schoonmaak van ambulances is: IGZ gaf een ambulancedienst vorig jaar een waarschuwing. In twee jaar werden meerdere problemen gesignaleerd. Zo was niet duidelijk of ambulances en instrumenten wel vaak genoeg schoongemaakt werden. De betreffende ambulancedienst voldoet nu overigens weer aan de vereisten en voorwaarden van IGZ. “Dat voorbeeld zet je weer even op scherp”, stelt hoofd inkoop Sjouke Tuinstra. “Hebben wij alles goed voor elkaar?”
Ambulances schoonmaken moet snel gebeuren
Reinigingsmiddelen, machines en materialen moeten aan de strenge eisen van de inspectie voldoen. Tuinstra: “Het moet bijvoorbeeld MRSA, of SARS kunnen bestrijden. De werkzaamheid moet aangetoond zijn. Productbladen moeten voldoen aan de norm. Onze kwaliteitsmanager verifieert dat elke twee jaar. Daarnaast moeten we het onze ambulancemedewerkers zo makkelijk mogelijk maken. Niet alleen omdat je anders wellicht handelingen in de schoonmaak van de ambulance overslaat of niet juist doet, maar ook omdat de schoonmaak over het algemeen snel moet gebeuren. Je weet niet wanneer de volgende rit is, dus je wilt zo snel mogelijk weer paraat staan. Doseersystemen, werkinstructies en schoonmaakplannen moeten dus tiptop in orde zijn. Ook het assortiment moet sober zijn. Je wilt niet dat verschillende vestigingen met verschillende middelen werken. Dat komt de eenheid niet ten goede en ook niet het strak hanteren van de processen.” Kortom, zo stelt Tuinstra, een ambulance schoonmaken is toch echt iets anders dan kantoorschoonmaak. “Er kunnen levens mee gemoeid zijn”, vat hij samen.
Eén schoonmaakleverancier
Kijlstra Ambulancedienst had een schoonmaakleverancier, maar was daar niet tevreden over. “Reden om om ons heen te kijken”, zegt Tuinstra. “We wilden een leverancier die verantwoordelijk is voor alle schoonmaakmiddelen en -materialen. En die middelen moeten handig zijn, want we hebben allesbehalve tijd.” De zoektocht kwam uiteindelijk uit bij Klaus Scholte van schoonmaakgroothandel Wola uit Groningen. Die zegt: “We zijn het gesprek over de wensen en eisen aangegaan. We hebben een overgang naar slechts twee hoofdleveranciers geadviseerd. Grofweg Ecolab voor de middelen en Wecoline voor de materialen. Dat schept eenheid en gemak. Binnen de eisen die de inspectie stelt en van vestiging Ameland tot aan vestiging Heerenveen.”
Van Ecolab komen de reinigingsmiddelen en enkele stofzuigers. Wecoline is aangetrokken voor de reinigingsdoeken, de mopsystemen en de werkwagens. Scholte: “We gebruiken vooral kant en klare reinigingsdoeken die je na gebruik zo kunt weggooien. Daarmee bespaar je tijd en bewaak je toch de hygiëne. Die beperkte tijd is meteen de reden waarom we niet een wassysteem met microvezeldoeken hebben geadviseerd. Dat zou teveel logistiek en daarmee tijd met zich mee hebben gebracht.”
In één keer schoonmaken en desinfecteren
Tijdswinst zit volgens Tuinstra onder andere in een gecombineerd middel, Incidin Plus van Ecolab. “Vroeger moesten we eerst schoonmaken en dan desinfecteren. Dat kunnen we nu in één keer oppakken. Niet elk product voldeed aan de eisen van de inspectie, maar Incidin Plus wel.” Scholte: “Incidin Plus is een sterk reinigend en desinfectiemiddel voor oppervlakken. Het werkt tegen schimmels, bacteriën en virussen.”
Vanuit Wecoline is Gerben Derkman de accountmanager. “Wij kwamen in beeld met het Clean ’n easy-systeem dat we bij Kijlstra hebben geïntroduceerd voor de ambulances. Het assortiment daarvan bestaat uit doeken en vloermoppen. Deze zijn klaar voor gebruik, geïmpregneerd met reinigingsmiddel. Je kunt dus direct aan de slag. Met altijd schone materialen. Dit bespaart tijd en verkleint de kans op kruisbesmetting.” Wecovi leverde daarnaast de Brix-werkwagens af. “Deze zijn geheel naar wens van de gebruiker samen te stellen. Van een zeer compacte werkwagen tot een uitgebreide, afsluitbare variant. Deze laatste variant omvat afvalzakhouders, emmers met deksel, opbergvlakken, wasnetten en washoezen.” Kijlstra Ambulancedienst had wat te kiezen. “Uiteindelijk kwam er uit het keuzetraject een functionele, gepersonaliseerde werkwagen met de herkenbare ambulancestrepen.”
Disposables
Veel van de materialen die rechtstreeks in contact komen met de patiënt, zijn tegenwoordig weg te werpen, zegt Tuinstra. “Heel vroeger werden deze schoongemaakt, maar dat moet je eigenlijk niet willen. Het kost veel tijd en er gaat een hele organisatie achter schuil. Daar wilden we vanaf. We kiezen daarom bewust voor wegwerpmaterialen. Daarmee heb je veel meer zekerheid over de steriliteit.” Disposable doeken voor reiniging van de ambulance passen in die trend, constateert Tuinstra. “Hygiëne heeft bij ons een grotere prioriteit dan het milieu.” De doeken zitten in een 
emmer waarin ook het reinigingsmiddel zit. Derkman: “Met de emmer in de hand kunnen ambulancemedewerkers meteen aan de slag. Je hoeft niet meer een emmer met sop te maken.” Scholte: “Voordeel is ook dat je altijd de juiste dosering hebt. Daar heb je met disposable doeken geen omkijken meer naar.”
Spaanse mop is verleden tijd
De ambulancedienst heeft ook de Spaanse mop naar het verleden verwezen. Tuinstra: “Niet meer van deze tijd. Een mop die minimaal een keer in de drie werken gewassen moet worden, aan de hand van een speciaal protocol, is niet werkbaar.” De Spaanse mop verbannen. De toekomst voor disposables. Snelheid in schoonmaken gaat voor alles. De ambulancedienst zet alles op alles om infecties in ambulances te voorkomen. Dat met de strenge eisen van de inspectie als leidraad. “Snel, hygiënisch en onderbouwd”, vat Tuinstra samen. “Op basis van die uitgangspunten hebben we hier een mooie samenwerking opgezet.”
Dit artikel verscheen in Service Management nummer 9. Kijk hier voor een abonnement of een proefnummer.
