Minuscule stukjes plastic die niet afbreken in de natuur en die via drinkwater en voedsel in het menselijk lichaam terecht komen, heten microplastics. Ze worden door fabrikanten bewust toegevoegd aan hun producten om een bepaalde textuur of kleur te krijgen. Ze komen in allerlei producten voor, waaronder verf en lak, cosmetica, verzorgingsproducten (bijvoorbeeld douchegel, tandpasta en zonnebrandmiddel), schoonmaakproducten (zoals toiletreiniger, schuurmiddel, allesreiniger, (hadn)afwasmiddel en vaatwastabletten) en ook in wasmiddelen, waaronder waspoeder, vloeibaar wasmiddel en capsules. Naar schatting komt er jaarlijks langs deze weg 42.000 ton plastic in de natuur terecht.
De lidstaten hebben daarom in EU-verband gevraagd om de uitstoot van microplastics te beperken of zelfs helemaal uit te bannen. De Europese Commissie heeft op basis van wetenschappelijk onderzoek samen met de EU-landen besloten tot het nu aangekondigde verbod.
Milieuvriendelijke alternatieven
Andere producten met microplastics die onder de nieuwe regels vallen, zijn bijvoorbeeld wasverzachters, speelgoed, kunstmest en rubberkorrels voor sportvelden. Van sommige producten is vastgesteld dat het microplastic minder snel in het milieu terecht komt. Een voorbeeld hiervan is nagellak met glitters. Voor deze spullen gelden langere overgangstermijnen, variërend van vier tot twaalf jaar, zodat fabrikanten de tijd hebben om met alternatieven te komen. Deze producten verdwijnen dus nog niet meteen uit de schappen, maar zullen op den duur wel vervangen worden door milieuvriendelijke alternatieven.
Er bestaan ook cosmetica, schoonmaak-, verzorgings- wasmiddelproducten zonder microplastics. Let hierbij op het keurmerk op het product, geeft de Consumentenbond als tip. Zo gebruiken Europees Ecolabel, Demeter, Cosmos Organic, Nordic Ecolabel, NaTrue en Zero plastics inside geen microplastic.
