De actie richtte zich op drie vormen van malware: Gootloader, CastleRAT en StealC. Criminelen gebruiken deze software onder meer om toegang te krijgen tot computersystemen, wachtwoorden te stelen en ransomware te verspreiden. Bij ransomware worden bestanden of systemen versleuteld, waarna criminelen losgeld kunnen eisen om de toegang te herstellen.

Honderden servers uitgeschakeld

Tijdens de internationale operatie zijn volgens Europol 235 servers en 257 domeinnamen aangepakt. Daarnaast zijn 681 besmette websites opgeschoond.

In Nederland werden veertien servers van Gootloader uitgeschakeld. Ook zijn internationaal 120 servers van CastleRAT neergehaald, waarvan zes in Nederland. Verder werden 102 servers van StealC aangepakt, waarvan tachtig door de Nederlandse politie.

Gootloader verspreidde zich onder meer via besmette websites die hoog in zoekresultaten verschenen. Wie via zo'n website schadelijke bestanden downloadde, kon ongemerkt malware installeren. Een besmetting kon uiteindelijk leiden tot een ransomwareaanval.

Miljoenen gestolen gegevens

Bij de operatie zijn meer dan 6,4 miljoen gestolen persoonsgegevens veiliggesteld. Deze gegevens worden gedeeld met organisaties die slachtoffers kunnen waarschuwen, waaronder het Nationaal Cyber Security Centrum en Have I Been Pwned.

Via de dienst Check je hack van de politie kunnen gebruikers controleren of hun gegevens bij de ontmantelde criminele netwerken zijn aangetroffen. De politie verwacht de komende weken meer gegevens beschikbaar te stellen.

Cyberaanvallen treffen uiteenlopende sectoren

De politieactie volgt op een jaar waarin verschillende Nederlandse organisaties werden getroffen door cyberaanvallen. Zo kwamen in februari bij telecomprovider Odido gegevens van circa 6,39 miljoen personen in handen van criminelen. De aanvallers wisten toegang te krijgen door zich telefonisch voor te doen als medewerkers van de IT-afdeling.

In april werd zorgsoftwareleverancier ChipSoft getroffen door een ransomwareaanval. Verschillende digitale diensten werden uit voorzorg uitgeschakeld, wat bij zorginstellingen onder meer tot logistieke problemen leidde. Ook afvalverwerker Saver in West-Brabant kreeg in april te maken met een cyberaanval, waardoor delen van de systemen tijdelijk niet beschikbaar waren.

Ook bij schoonmaakbedrijf gegevens mogelijk buitgemaakt

Dat cybercriminaliteit niet aan de schoonmaakbranche voorbijgaat, blijkt uit een ransomwareaanval bij Succes Schoonmaak. Het bedrijf maakte bekend dat hackers toegang hadden gekregen tot de online omgeving en mogelijk bestanden met persoonsgegevens hadden buitgemaakt.

Succes Schoonmaak liet forensisch onderzoek uitvoeren, maar kon niet vaststellen welke gegevens precies waren gestolen. Volgens het bedrijf waren er geen systeemwachtwoorden bij betrokken. Het incident is gemeld bij de Autoriteit Persoonsgegevens en de wachtwoorden van e-mailaccounts zijn uit voorzorg gereset.

Voor schoonmaakbedrijven kan een cyberaanval ingrijpende gevolgen hebben. Personeelsadministratie, urenregistratie, werkroosters en klantgegevens worden veelal digitaal beheerd. Wanneer deze systemen niet beschikbaar zijn of gegevens worden gestolen, kan dat zowel de dagelijkse dienstverlening als de privacy van medewerkers en klanten raken.

De internationale actie maakt deel uit van Operation Endgame, een doorlopende samenwerking tussen opsporingsdiensten en private partijen om de digitale infrastructuur achter cybercriminaliteit en ransomware te ontmantelen.

Bron: Politie.nl