Verlenging cao en uitstel onderhandelingen
In verband met de aanhoudende corona-pandemie hebben de onderhandelende partijen op 18 februari 2021 bekend gemaakt dat de onderhandelingen verplaatst worden tot na de zomer. De huidige cao wordt met een halfjaar verlengd en blijft algemeen verbindend verklaard.
Schoonmaakwerkgevers gepeild over cao-schoonmaak
Zowel branchevereniging Schoonmaken is een Vak (SieV) als Schoonmakend Nederland hebben hun leden opgeroepen om hun mening te laten horen. SieV is daarvoor op 26 januari een cao-loket gestart.
“Het cao-loket is een professioneel bemand loket. Natuurlijk willen we onze leden een nog betere service verlenen en ze nog gerichter helpen, maar ook een luisterend oor voor onze leden zijn en hun wensen en visie op de schoonmaak-cao horen. Onze leden bellen met een apart telefoonnummer en we registreren enkel de vragen, geen persoonlijke gegevens. We vinden dat enorm belangrijk met het oog op de AVG-wetgeving en de betrouwbaarheid van de ledeninbreng over een gevoelig onderwerp als arbeidsomstandigheden”, onderbouwt voorzitter Maurice Rutgrink.
Schoonmakend Nederland zette een ledenenquête uit om de meningen te peilen. De resultaten van de enquête werden tijdens twee online sessies besproken met de leden.
De stemming onder de onderhandelaars
Om te stemming te peilen, interviewde Service Management de drie onderhandelingspartijen. We spraken Rob Rommelse directeur van Schoonmakend Nederland, hij stelt dat corona bepalend is voor de schoonmaaksector en daarmee ook voor de cao-schoonmaak. “Tot aan de tweede golf horen we van onze panelleden dat de omzetdaling op min 8 tot min 10 procent uitkomt. De schoonmaakbedrijven worden over het algemeen hard geraakt. Dat geldt ook voor de kantorenschoonmaak, maar als je in sectoren zoals de hotelschoonmaak, evenementen of de horeca zit, dan zijn het echt barre tijden.”
Toch geeft Renate Bos, bestuurder bij FNV Schoonmaak, aan dat de looneis van 5 procent blijft staan. “We moeten niet alleen kijken naar 2020, want 2019 en 2018 waren goede jaren voor de schoonmaakbedrijven. Er is een gevoel dat respect nu eindelijk eens omgezet moet worden in geld. We moeten eigenlijk altijd te hard knokken om te krijgen wat we verdienen. Daarbij komt dat schoonmakers aan het front vechten tegen het coronavirus. Ook dat mag in geldelijke waardering worden omgezet”, legt zij uit. Ook de FNV is een enquête gestart om te kijken wat schoonmakers merken van de maatregelen die tijdens de vorige cao-schoonmaak zijn afgesproken.
CNV-bestuurder Jan Kampherbeek vertelt dat het nu lastig is om de schoonmakers te bereiken. “We willen van hen weten welke onderwerpen zij het allerbelangrijkst vinden. Normaal leggen we onze conceptvoorstellen op tafel en vragen we: wat vinden jullie hiervan en hebben jullie allicht nog toevoegingen? Maar dat moet nu dus op een alternatieve manier. Online, het liefst via de smartphone. Want uit onderzoek blijkt dat dat het belangrijkste device is voor schoonmaakmedewerkers. Het is even uitzoeken hoe we dit het beste kunnen doen. Voor ons is het ook allemaal nieuw. Dat maakt het wel een uitdaging.”
Een overkoepelend faciliair cao
Ondanks dat SieV niet aan de onderhandelingstafel zit, geven zij wel hun visie op de nieuwe cao. De branchevereniging voor MKB-schoonmaakbedrijven hekelt deze situatie waarbij ‘25% van de schoonmaakbedrijven de cao voorgeschreven krijgt, zonder inspraak te hebben’.
Voorzitter Maurice Rutgrink heeft een stip op de cao-horizon gezet. Hij ziet graag een overkoepelende facilitaire cao. Wat wil SieV bereiken met een nieuwe cao op facility level?
- Het versterken van doorgroei en opleidingsniveau van schoonmaak biedt voordelen.
- Het doorstromen naar andere vakken, dus meer perspectief voor kansarme mensen.
- On the job trainen en begeleiden en/of gezamenlijke opleiden, wat meer draagvlak en kennis onder de studenten oplevert.
- Het verkorten van de afstanden tussen beroepen: het sociaal stigma verandert of verdwijnt.
- Het rouleren van flexibel en geschoold personeel tussen en in andere branches.
- Het mogelijk nivelleren van uurtarieven door de jaren heen.
- Het behouden van goede zaken uit een cao behouden, het verdwijnen van andere minder goede zaken.
- Kritisch kijken over meer speelvelden maakt een einde aan telkens weer polderen.
Flexibilisering cao’s onbespreekbaar
MKB-Nederland, AWVN en CNO-VWI zitten niet aan de onderhandelingstafel, maar pleiten in hun arbeidsvoorwaardennota wel voor meer flexibiliteit in de arbeidsvoorwaarden. Ze geven aan dat de huidige crisis heeft aangetoond dat bedrijven aanpassingsvermogen nodig hebben. ‘Afspraken in de cao blijken soms zo star dat deze organisaties belemmeren in te spelen op de grote onzekerheid en tegenslagen door de coronacrisis’, schrijven zij.
Vakbonden gaven echter onmiddellijk aan dat zij het tussentijds kunnen aanpassen van een cao onbespreekbaar vinden. Door de arbeidsvoorwaarden mee te laten bewegen met de markt creëer je volgens CNV onzekerheid. Volgens FNV ontbreekt het aan perspectief als je tussentijds de voorwaarden zou aanpassen.
Controle op nakomen cao
Wat gebeurt er eigenlijk nadat de nieuwe cao in werking is getreden? Wie houdt toezicht op het nakomen van de afspraken? Sinds 2011 voert de RAS continu cao-controles uit bij werkgevers in de schoonmaaksector. In 2019 trof de RAS minder fouten aan dan in het verleden, bleek uit vrijgegeven cijfers.
De RAS vindt het van groot belang dat de cao-schoonmaak op juiste wijze wordt nageleefd, zegt mr. Serge Sonke, senior arbeidsjurist bij de RAS. “Zo wordt oneigenlijke concurrentie op arbeidsvoorwaarden tussen schoonmaakbedrijven voorkomen. Uitgangspunt is dat iedereen dezelfde lasten heeft als het gaat om cao-uitvoering. Voor werknemers is het belangrijk dat er voor iedereen een goede en gelijke basisvoorziening is. Om deze redenen worden er door de RAS werkingssfeeronderzoeken en cao-controles uitgevoerd.”
Uurloon vastgelegd in cao-schoonmaak
Lonen zijn een belangrijk onderhandelpunt voor de cao-schoonmaak. In de huidige cao was stapsgewijs een loonverhoging van 7,5 opgenomen. 3 procent in 2019 en 2020 en 1,5 procent in 2021. Het huidige uurloon van een schoonmaker vind je terug in onderstaande tabel:
Clausule onwerkbaar weer
In december werd nog een nieuwe clausule rondom onwerkbaar weer toegevoegd aan het cao. De regeling ‘Onwerkbaar weer’ geldt in de periode van 1 november t/m 31 maart als een buitengewoon natuurlijke omstandigheid (zoals vorst, sneeuw of ijzel) het werken onmogelijk maakt. Deze regeling geldt ook wanneer gedurende het hele jaar het werken onmogelijk wordt gemaakt door buitengewone regenval of storm.
De nieuwe regeling was nodig, omdat sinds 1 januari 2020 een nieuwe wettelijke regeling geldt betreffende onwerkbaar weer. Van deze regeling kan pas gebruik worden gemaakt, wanneer dit ook in de cao is vastgesteld.
Meer informatie over de cao-schoonmaak
In de cao-schoonmaak (collectieve arbeidsovereenkomst in het schoonmaak- en glazenwassersbedrijf) worden de arbeidsvoorwaarden voor de schoonmaakbranche vastgelegd. Bijvoorbeeld afspraken over loon, toeslagen, werktijden, overwerk, vakantie en pensioen. Zowel werkgevers als werknemers moeten alle verplichtingen die in het cao staan nakomen. Op de website van de RAS is het mogelijk de cao in te kijken.
