De noodzaak tot verhoging van de arbeidsproductiviteit is het grootst in de meest arbeidsintensieve sectoren. Vooral die sectoren waarin de loonkosten relatief hoog zijn kan de stijging van cao-lonen immers druk zetten op de marge. Vooral de sectoren Healthcare, Zakelijke Dienstverlening, Leisure, TMT en Transport & Logistiek zijn relatief arbeidsintensief, zo blijkt als de loonkosten worden afgezet tegen de omzet.
Hoge inflatie en krappe arbeidsmarkt
De loongroei wordt aangejaagd door een uitzonderlijke situatie van hoge inflatie en een zeer krappe arbeidsmarkt. Tegelijkertijd leiden deze hoge inflatie in combinatie met de snel stijgende rente er toe dat de vraag geleidelijk afneemt. Hoewel de gevolgen van de energiecrisis meevallen en ondernemingen er in het afgelopen jaar redelijk in zijn geslaagd de hogere kosten voor personeel, energie en grondstoffen door te berekenen aan klanten, kan dit in 2023 moeilijker worden, doordat de economie
afkoelt. Ondernemers kunnen proberen kostenstijgingen door te berekenen aan hun afnemers, maar in een krimpende markt is het risico dat zij zich dan uit de markt prijzen duidelijk aanwezig.
Loonstijgingen zetten sectoren onder druk
De loonkosten in deze sectoren zijn relatief hoog in verhouding tot de omzet. Dit heeft tot gevolg dat deze sectoren extra kwetsbaar zijn bij de bovengemiddelde loonstijging waarvan nu sprake is. ABN AMRO verwacht in 2023 een cao-loonstijging van 5,3 procent voor alle sectoren gemiddeld, wat vooral de marges in arbeidsintensieve sectoren onder druk zetten.
Arbeidsproductiviteit verhogen
De noodzaak tot verhoging van de arbeidsproductiviteit is het grootst in de meest arbeidsintensieve sectoren. Vooral die sectoren waarin de loonkosten relatief hoog zijn kan de stijging van cao-lonen immers druk zetten op de marge. Vooral de sectoren Healthcare, Zakelijke Dienstverlening, Leisure, TMT en Transport & Logistiek zijn relatief arbeidsintensief, zo blijkt als de loonkosten worden afgezet tegen de omzet. In 2019 bedroegen de kosten voor lonen, salarissen en sociale premies 15 procent van de omzet voor alle sectoren gemiddeld.
Krapte op de arbeidsmarkt
Ook de krapte op de arbeidsmarkt leidt tot een snellere stijging van loonkosten, onder andere doordat werknemers vaker van baan wisselen en er in sommige sectoren, zoals de horeca, meer dan de cao kan worden betaald. Voor 2024 voorziet de bank met name volumegroei voor Industrie (+4 procent), Technologie, Media en Telecom (+4 procent) en Zakelijke Dienstverlening (+2 procent). Wanneer de rente vanaf december 2023 wordt verlaagd, kan de economische groei aantrekken.
Technologische innovaties belangrijk
Het is volgens ABN AMRO cruciaal dat bedrijven innoveren om hun arbeidsproductiviteit te verhogen. “Ondernemers kunnen proberen kostenstijgingen door te berekenen aan afnemers, maar in een krimpende markt is het risico dat zij zich dan uit de markt prijzen duidelijk aanwezig. Gezien de vergrijzing en daarmee gepaard gaande personeelstekorten kunnen bedrijven ook op langere termijn profiteren van efficiënter werken. De noodzaak van een hogere arbeidsproductiviteit is het grootst in de meest arbeidsintensieve sectoren”, benadrukt Albert Jan Swart, Sector Econoom Industrie en Transport & Logistiek van ABN AMRO.
Werkdruk niet laten toenemen
“Voorwaarde voor productiviteitsgroei is wél dat de werkdruk van werknemers niet verder toeneemt en het welzijn van personeel in deze sectoren wordt gewaarborgd. Technologische innovaties kunnen hierbij een grote rol spelen. Generatieve AI-oplossingen en de inzet van robots kunnen specifieke taken uit handen nemen om medewerkers ruimte te bieden om zich te richten op andere werkzaamheden.”
