Jos Putman is Hoger Veiligheidskundige. Dus als hij thuis aan het klussen is, doet hij dat verantwoord. Laatst zagen we hem bijvoorbeeld bezig met het frezen van een stopcontact in de muur. Daarbij komt veel stof vrij en dus droeg Putman een Stofmasker Type FFP3 met ventiel. Dat viel toch een beetje tegen. “Je moet weten, dat frezen is heel zwaar werk, dus je gaat enorm transpireren. Mijn veiligheidsbril was binnen een mum van tijd helemaal beslagen en door dat masker kon ik na korte tijd heel moeilijk ademen.”

LEES OOK: Afgekeurde mondkapjes toch gebruikt door schoonmakers

Zelfs geavanceerde stofmaskers laten bij verkeerd gebruik veel ziekteverwekkers gewoon door

Putmans boodschap is duidelijk: werken met serieuze adembescherming is geen pretje. En toch … als je jezelf echt wil beschermen, kan dat alleen met een geavanceerd masker. “Ik had natuurlijk ook een van die mondkapjes kunnen kopen bij de doe-het-zelfwinkel in de buurt, maar die verkopen niet altijd professionele persoonlijke beschermingsmiddelen. Dus loop je grote kans op inwaartse lekkage.”

“Mensen willen adembescherming gebruiken om zich te beschermen tegen het coronavirus, maar dat heeft weinig zin.”

Virus is oneindig veel kleiner

Vandaar dat Putman moet glimlachen om de recente run op adembescherming. “Mensen willen die gebruiken om zich te beschermen tegen het coronavirus – maar dat heeft weinig zin. Zo’n virus is oneindig veel kleiner dan een stofdeeltje; dat dringt gemakkelijk door zulke mondkapjes heen. Sterker nog: zelfs een geavanceerd stofmasker als de FFP3 dat ik gebruikte, laat bij verkeerd gebruik een groot deel van de ziekteverwekkers gewoon door.”

Meer weten over het coronavirus, de laatste ontwikkelingen en de gevolgen voor de schoonmaakbranche? In ons Dossier Coronavirus vind je alle berichten die Service Management heeft gepubliceerd omtrent het coronavirus

Adembescherming tegen virus in 3 beschermingsklassen

Om dit goed te begrijpen, moet je weten dat adembescherming (deeltjesfilters) tegen microbiologische agentia zoals virussen en bacteriën valt onder te verdelen in drie beschermingsklassen: FFP1, FFP2 en FFP3. Beschermingsklasse FFP1 biedt nauwelijks tot geen bescherming tegen virussen. Zo’n 22 procent kan ongehinderd passeren, mede door de zijwaartse lekkage. Bij beschermingsklasse FFP2 ligt dat percentage veel lager, op 8 procent. Bij FFP3 ten slotte is dat zelfs teruggebracht naar 2 procent. De kans op besmetting is dan aanzienlijk lager.

Eisen aan mondmaskers

Begin februari publiceerde de NVVK Vakgroep PBM informatie over de eisen die moeten worden gesteld aan mondmaskers die bescherming geven tegen het Coronavirus. Ook dit stuk laat er geen twijfel over bestaan: gewone mondmaskers geven geen of onvoldoende bescherming. Filterende gelaatsmaskers moeten voldoen aan de EU norm NEN-EN 149:2001+A1:2009, minimaal type FFP2 of bij voorkeur FFP3. Personen die mogelijk virulent zijn, kunnen het beste een chirurgisch masker gebruiken. Deze mondmaskers moeten voldoen aan de norm NEN-EN 14683:2019+C1:2019, type IIR (niet vochtdoorlatend).

Ademhalen nog lastiger

Iedereen aan het FFP3-masker dus? Putman is niet overtuigd. “Het ademhalen is hier nog lastiger dan bij een algemeen stofmasker. Je kunt er hoogstens twee uur achter elkaar in werken, dan ben je vrijwel uitgeput. Bovendien, doordat je zo hard moet uitademen, neemt de kans op zijwaartse lekkage flink toe. Natuurlijk, je hebt ook maskers met een zogenoemd uitblaasventiel. Dat maakt ademen veel makkelijker en comfortabeler. Alleen bieden die niet voldoende bescherming tegen virussen. Er is kans op lekkage, zeker als je het masker langer gebruikt. Want op den duur kan het uitademventiel minder goed gaan sluiten.”

LEESTIP: Wat te doen bij coronaschoonmaak? OSB stelt 3 protocollen beschikbaar

Hooguit helpt het tegen luchtverontreiniging

Hij krijgt bijval van Bert Niesters, hoogleraar Medische Microbiologie bij het UMCG. “In Aziatische landen zie je veel mensen met mondkapjes. Maar die dingen helpen hoogstens een beetje tegen luchtverontreiniging. Bovendien, als je je echt tegen een virus en dus ook tegen het coronavirus wilt beschermen, moet je ook een veiligheidsbril dragen. Want dat virus dringt het lichaam ook binnen via de traanklieren. Het enige voordeel dat ik kan bedenken, is dat mensen door zo’n masker minder met hun handen aan hun gezicht zitten. Daardoor zullen ze zichzelf dus niet zo snel besmetten. Maar aan de andere kant … die mondkapjes geven je ook een vals gevoel van veiligheid. Daardoor neem je wellicht weer minder snel andere voorzorgsmaatregelen.”

Veel andere voorzorgsmaatregelen zijn veel effectiever

En die andere voorzorgsmaatregelen zijn volgens hem veel effectiever. “Was regelmatig je handen, en zit niet met je handen aan je gezicht. Houdt afstand tot andere personen. Werk je in het ziekenhuis, geef patiënten dan geen hand en blijf enigszins op afstand. Houd er ook rekening mee dat het virus aan een deurkruk of trapleuning nog enkele uren actief kan blijven. En o ja, leer de mensen om je heen dat ze niet in hun handen moeten niezen, maar in hun ellenboog. Met dit soort maatregelen maak je de kans op besmetting een heel stuk kleiner. Want zo’n besmetting wordt niet veroorzaakt door één virus; je hebt een redelijke hoeveelheid nodig en ook nog eens gedurende langere tijd.”

LEES OOK: Handhygiëne ter bescherming tegen coronavirus: alles over handen wassen én drogen

Vaak heel oncomfortabel

Tot nu toe hebben we het gehad over adembescherming. Maar er zijn ook maskers die niet jezelf beschermen maar juist je omgeving. Die werken niet van buiten naar binnen, maar van binnen naar buiten. “Dit zijn zogenoemde chirurgische maskers”, zegt Putman. “Ze worden vaak gebruikt door het medisch personeel bij kwetsbare patiënten, bijvoorbeeld tijdens een operatie. Sommige zijn getest op vochtdoorlatendheid; die moeten een bepaalde hoeveelheid druppeltjes tegenhouden. Maar weer andere zijn helemaal nergens op getest. Daar komt nog bij dat ook die maskers vaak heel oncomfortabel zijn om te dragen. Stel je voor dat je enorm loopt te niezen en te proesten. Dan zal je al snel in de verleiding komen om bij iedere nies dat masker even af te zetten. Dan is de effectiviteit natuurlijk buitengewoon laag.”