Robotisering in schoonmaak wordt vaak gekoppeld aan efficiency. Maar de echte waarde ontstaat wanneer technologie wordt ingezet vanuit aandacht voor mensen die het werk doen én voor klanten die rekenen op continuïteit en kwaliteit. Wat betekent dat concreet in de praktijk?
In de facilitaire wereld staat robotisering vaak gelijk aan slimmer en sneller werken. Tegelijkertijd vraagt de praktijk om een bredere blik dan alleen efficiency. Een andere vraag komt centraal te staan: hoe houd je dienstverlening stabiel als het werk fysiek zwaar is en personeel schaars? 'Daar komt aandacht in beeld', zegt Karin Dat, rayonleider GOM Schoonhouden. 'Voor medewerkers die het werk dagelijks uitvoeren en voor de klant die rekent op continuïteit en kwaliteit. Technologie kan daarin een rol spelen, wanneer efficiency wordt gecombineerd met aandacht voor de mens die het werk doet. Juist die combinatie bepaalt of robotisering in de praktijk werkt.'
Aandacht als uitgangspunt voor innovatie
Wanneer innovatie start vanuit dit uitgangspunt, verandert ook de afweging, stelt Dat. 'Dan gaat het niet alleen over kosten of snelheid, maar over inzetbaarheid, behoud van ervaring en het voorkomen van uitval. Dit draagt direct bij aan de kwaliteit en voorspelbaarheid van de dienstverlening. Een stabiel team levert consistenter werk en een medewerker die zijn werk gezond kan blijven doen, blijft waarde toevoegen. Zo blijft dienstverlening niet alleen efficiënt, maar ook betrouwbaar georganiseerd.'
Wat doe je als werk te zwaar wordt?
Die vraag speelde bij een zorginstelling in Enschede, waar het dagelijkse stofzuigwerk voor een medewerker van Gom fysiek steeds zwaarder werd. Lange gangen met tapijt zorgden, ondanks ergonomisch werken, voor een hoge belasting. De situatie was herkenbaar: een ervaren kracht die gemotiveerd is om te blijven werken, maar tegen fysieke grenzen aanloopt. Gom koos voor de inzet van een stofzuigrobot. Niet om de medewerker te vervangen, maar om haar te ondersteunen en inzetbaar te houden richting de toekomst. De inzet van technologie was hier geen efficiencykeuze, maar een bewuste keuze voor mensgericht werken.
De medewerker in kwestie werkte al tien jaar op de locatie en kende het gebouw en de werkzaamheden door en door. De robot nam een deel van het zware stofzuigwerk over, terwijl zij zich richtte op de afwerking en de plekken waar de robot niet bij kan.
Er ontstond een nieuwe manier van werken, waarbij het begeleiden van de robot onderdeel werd van de dagelijkse routine”
'Het werk verschoof van zwaar uitvoerend werk naar het afwerken van randen en het begeleiden van de robot. De fysieke piekbelasting nam af. Tegelijkertijd ontstond een nieuwe manier van werken, waarbij het begeleiden van de robot onderdeel werd van de dagelijkse routine. Dat vraagt aanpassing en nieuwe vaardigheden, maar haalt wel de zwaarste belasting uit het werk', legt Dat uit.
Succesvolle implementatie vraagt om meer dan techniek
'De introductie van de robot liet zien dat technologie alleen werkt als de context klopt', stelt Dat. 'De inrichting van het gebouw, de aanwezigheid van bewoners en de manier waarop medewerkers ermee werken, zijn daarbij bepalend. De implementatie vroeg uitleg, begeleiding en soms bijsturing. Niet alles werkte in één keer optimaal. Juist daar zit een belangrijke les voor facilitair managers. Innovatie is geen kwestie van aanschaffen en uitrollen. Het vraagt om zorgvuldige afstemming tussen mensen, processen en omgeving. Wanneer dat op orde is, wordt zichtbaar waar technologie echt waarde toevoegt.'
Een medewerker van GOM bij de robot die haar niet vervangt maar haar juist ondersteunt bij het werk.
Continuïteit en kwaliteit geborgd
Voor de zorginstelling draaide de oplossing volgens Dat uiteindelijk niet alleen om de medewerker, maar ook om de continuïteit van de dienstverlening. 'Door fysieke belasting te verlagen, bleef een ervaren kracht inzetbaar. Dat voorkwam uitval en zorgde ervoor dat kennis van het gebouw behouden bleef. Tegelijkertijd leverde de robot een constanter en voorspelbaarder schoonmaakresultaat op de grote vloeroppervlakken, zonder dat de kwaliteit onder druk kwam te staan.'
Technologie met oog voor de toekomst
De inzet van robotisering laat zien dat aandacht en innovatie elkaar versterken, stelt Dat. 'Door technologie in te zetten vanuit de behoefte van mensen, ontstaat er ruimte om dienstverlening toekomstbestendig te maken. Niet door mensen te vervangen, maar door ze te ondersteunen.'
Uiteindelijk begint stabiele en kwalitatieve dienstverlening niet bij machines, maar bij aandacht voor de mens”
Voor facilitair managers betekent dat een andere manier van kijken. Niet beginnen bij de technologie, maar bij de vraag waar de waarde zit. En vervolgens bepalen hoe innovatie kan bijdragen aan inzetbaarheid, kwaliteit en continuïteit. Want uiteindelijk begint stabiele en kwalitatieve dienstverlening niet bij machines, maar bij aandacht voor de mens '
Met de Facto e-mailnieuwsbrief blijf je op de hoogte van de laatste ontwikkelingen op het gebied van facility management en inkoop. Je krijgt tips over gratis whitepapers en checklists.
