Een qua omvang bescheiden schoonmaakbedrijf met een vader op zoon geschiedenis, gevestigd in de uiterste noord-westhoek van Friesland. Schoon&Zn B.V. lijkt alles te hebben voor het profiel van een klassiek schoonmaakbedrijf in het MKB-segment. Schijn bedriegt, want aanpak en organisatie zijn uniek.
Tekst: Dick van Zomeren
Tijdens het gesprek van anderhalf uur gaat niet één keer zijn telefoon, meldt zich geen bezoeker, personeelslid of leverancier en moet hij zelf koffiezetten. Kortom, een serene rust in het bedrijfspand in Sint Annaparochie. Als om die rust te onderstrepen, meldt directeur Sieds Westra (40) dat het die vrijdag eigenlijk zijn vrije dag is en dat hij speciaal voor het gesprek naar kantoor is gekomen. Daar zit hij overigens ook vrijwel altijd alleen, want hij heeft geen administratieve medewerkers en ook geen objectleiders.
Overbelasting van werknemers voorkomen
Ook uniek: hij is directeur voor nu circa zeventig uitvoerende medewerkers, zonder uitzondering allemaal dames, die hij allen van naam kent en zelf heeft aangenomen na hen tijdens de sollicitatie thuis te hebben bezocht. Verreweg het merendeel van die dames is een jaar of veertig of ouder en geen van hen is fulltime in dienst. Ze werken van drie tot vijftien uur per week in bij elkaar 75 objecten. Functies als objectleider of voorvrouwen kennen ze bij Schoon&Zn niet. Alles rond het werk, inclusief bevoorrading en instructie/begeleiding, is in handen van Sieds Westra.
Functies als objectleider of voorvrouwen kennen ze bij Schoon&Zn niet
Dames die maximaal vijftien uur per week werken, meestal minder. Wat is de overweging? “Het vermijden van wat ik bij grote collega’s zie: de overbelasting. Ik heb liever vijf dames op bij elkaar vijf projecten dan één die op vijf locaties werkt. Op die manier is vervanging bij afwezigheid ook simpel. We hebben hier dan ook geen vakantiekrachten in dienst. Dat scheelt de chaos van het organiseren van invalkrachten.”
Schoonmaakdirecteur met ICT-achtergrond
Het ontstaan van Schoon&Zn gaat terug tot 2002, toen Sjoerd Westra (72) na een werkzame periode als bedrijfsleider bij Asito voor zichzelf wilde beginnen en schoonmaakbedrijf Profi-Clean in Velserbroek, bij IJmuiden, overnam. Dat hij zodoende dagelijks drie uur vanuit Sint Annaparochie naar Velserbroek moest rijden, nam hij op de koop toe. Vanaf 2004 begon hij echter van huis uit in Friesland ook met een schoonmaakbedrijf. Met succes, want vanaf 2011 kon Profi-Clean worden gehuisvest in een nieuw bedrijfsgebouw op industrieterrein Nij Toerenburg in Sint Annaparochie, op een steenworpafstand van de Waddenzee. Vanaf 2013 werd de naam Profi-Clean ingeleverd voor Schoon&Zn. Die toevoeging had alles te maken met het feit dat Sieds Westra, opgeleid in de ICT, na een suggestie van zijn vader als 22-jarige bij het bedrijf in dienst trad.
Tekst gaat verder na de afbeelding
Junior: “Van schoonmaken wist ik al het nodige door vakantiewerk en glazenwassen op de vliegbasis in Leeuwarden. Ons bedrijf had in 2014 maar een handvol klanten en ik heb me door mijn ICT-achtergrond vooral op de automatisering gericht. Daar profiteren we nog altijd van. Wat de bedrijfsvoering aangaat is er geen enkel verschil tussen mijn vader en mij. We zijn daarin identiek. Mijn ICT-inbreng is het enige onderscheidende.”
Niet druk
Sjoerd Westra heeft in 2017 teruggeschakeld naar de parttimefunctie van adviseur en helpende hand bij de loonadministratie en acquisitie. Zijn zoon, Sieds Westra, is sinds het ontstaan van de V.O.F. in 2009 directeur-eigenaar én direct leidinggevende van Schoon&Zn, een rol die hem niet alleen ogenschijnlijk niet belast.
Hij bekent vrijmoedig: “Ik heb het niet druk en kan me als ondernemer zelfs een werkweek van vier dagen en een pappadag veroorloven. Ondanks het feit dat er geen tussenlaag is van objectleiders en voorvrouwen. In ben permanent bereikbaar en dames kunnen tienmaal per jaar, om de zes weken, op maandag de bestellingen voor materiaal doorbellen en dat bezorg ik zelf, door heel Friesland. De provinciegrens staat ook voor ons werkgebied. Daarbuiten komen we niet.”
Gewoon schoonmaken
Hij is al even strikt als het om het soort werk gaat. “We werken niet voor particulieren en doen alleen contractwerk, mits het om gewoon schoonmaken gaat en desgewenst de levering van producten voor sanitaire ruimten. We doen dus geen vies werk in bijvoorbeeld slachterijen. Glasbewassing en vloeronderhoud doen we ook, maar alleen voor onze vaste klanten die er om vragen. Dan zorgen we daarvoor, via onderaannemers. Een maximale orderomvang hanteren we niet. We bekijken het per klant, maar vier tot vijf dames per object is nu zo’n beetje de norm. We willen niet in één keer dertig scholen als opdracht, wel drie.”
Aanbesteding gewonnen
Het klantenbestand van Schoon&Zn bestaat uit gemeenten, onderwijsinstellingen, de kleine gezondheidszorg(praktijken) en vooral Mkb’ers in Friesland. “In die laatste groep word je niet geconfronteerd met grote aanbestedingen om de twee tot drie jaar en bovendien is er bij grote landelijke collega’s een zekere arrogantie richting die doelgroep. Daar profiteren schoonmaakbedrijven zoals wij van.”
Maar werken voor gemeenten brengt je onvermijdelijk in aanraking met EU-aanbestedingen. “Dat klopt. We werkten al voor deze gemeente als onderdeel van Het Bildt, tot er een herindeling kwam en Het Bildt opging in de gemeente Waadhoeke met Franeker als grootste stad. We raakten het gemeentehuis hier in het dorp kwijt en konden meedoen aan twee clusters voor schoonmaak in Waadhoeke. Je kon per bedrijf één cluster winnen. We dachten laten we eens meedoen, hebben expertise ingehuurd en vorig jaar voor het eerst aan een EU-aanbesteding meegedaan, samen met een tiental schoonmaakbedrijven, ook landelijke. We wonnen één cluster voor tenminste vier jaar, de grootste, waartoe ook het gemeentehuis van Franeker behoort.”
Er is bij grote landelijke collega’s een zekere arrogantie richting die doelgroep. Daar profiteren schoonmaakbedrijven zoals wij van
Aandacht op behoud van omzet
Als Schoon&Zn opereert het schoonmaakbedrijf nu tien jaar vanuit een fraai bedrijfspand en wordt gekenmerkt door een vlakke organisatie en een geleidelijke groei. In aantal medewerkers en parallel daaraan in omzet. Als ICT-er in hart en nieren heeft Sieds Westra de cijfers meteen paraat: de teller staat op acht ton op jaarbasis.
“We zijn eigenlijk nooit met groei bezig, die is er wel steeds geweest. Het uitgangspunt is hier vooral de vraag: als je het goed hebt, waarom wil je dan meer? De coronacrisis heeft echter wél de aandacht gevestigd op behoud van de omzet. We verloren namelijk twee klanten, evenementenbedrijven, die de afgeschaalde schoonmaak zelf zijn gaan doen. Dat heeft ons ertoe gebracht wat actiever te zijn met acquisitie. Mijn vader en ik bellen nu wat meer potentiële klanten en dat loont. De eerste twee maanden van dit jaar hebben we al zeven offertes mogen doen. Ik ben wel benieuwd of we die acht ton ook dit jaar kunnen realiseren, maar ben optimistisch over de uitkomst.”
Geen bedrijfsleider, geen objectleiders, voorvrouw of rechterhand op kantoor. Houdt het afbreukrisico hem als directeur-eigenaar nooit bezig? “Eigenlijk nooit. Alles is strak geregeld, de procedures liggen vast, ik ben altijd bereikbaar en de dames bellen me als dat nodig is. Bovendien is mijn vader er nog op de achtergrond. Tegenwoordig kan op afstand alles en ik moet wel heel lang zijn uitgeschakeld voordat het zorgelijk wordt. Door mijn ICT-verleden zijn we het meest geautomatiseerde schoonmaakbedrijf van west Friesland.”
Groei is geen ambitie
Tot slot. Wat zijn je plannen met Schoon&Zn? “Niet te groot worden, dan verdeel je aandacht. Groei is hier geen ambitie en ik ben vooral bezig met de vraag hoe het ook gemakkelijk voor mezelf kan blijven en hoe het bestaande zo goed mogelijk te doen. Ik wil uitblinken in persoonlijk contact met de zeventig uitvoerenden. Iedere sollicitant bezoek ik thuis om wat over de achtergrond te ervaren, ik werk ze zelf in, zie ze bij de bevoorrading, zorg voor een attentie met verjaardagen en ken ze allemaal bij naam. Die aandacht wil ik ook naar onze honderd klanten uitstralen. Ze zelf ontmoeten, spreken en zien. Iedereen belt me, rechtstreeks en niet via een secretaresse. Hier geen antwoordbandjes en keuzemenu’s, vooral van die laatsten word ik niet goed.”
