De European Cleaning and Facility Services Industry (EFCI) heeft samen met vakbonden en andere sociale partners een gezamenlijke verklaring ondertekend ter ondersteuning van de EU Quality Jobs Roadmap. Met deze verklaring reageert de sector op de consultatie van de Europese Commissie over de routekaart voor kwaliteitsbanen.
‘Onze sector levert essentiële diensten aan miljoenen Europese burgers die fundamenteel zijn voor hun gezondheid, veiligheid en welzijn. Zij zijn in belangrijke mate afhankelijk van publieke opdrachtgevers, variërend van kritieke infrastructuur tot overheidsfaciliteiten en publieke diensten zoals gezondheidszorg en onderwijs,’ staat in de verklaring.
Dagschoonmaak als speerpunt
De ondertekenaars roepen de Europese Commissie en de lidstaten op om dagschoonmaak tot een vlaggenschipinitiatief te maken binnen de routekaart. ‘Veel schoonmakers – overwegend vrouwen, migranten en oudere werknemers – hebben te maken met slechte werktijdkwaliteit, lage lonen en beperkte erkenning. Dagschoonmaak pakt deze problemen direct aan door meer voorspelbare roosters, zichtbaarheid op het werk en een betere werk-privébalans te bieden.’
Uit onderzoek in Frankrijk blijkt dat ruim 70 procent van de kantoorgebruikers dagschoonmaak ondersteunt. In Estland bleek één opdrachtgever jaarlijks meer dan 40.000 euro uit te geven om ’s nachts verlichting aan te laten voor schoonmaak, ‘een inefficiëntie die dagschoonmaak kan wegnemen’. Ook wordt gewezen op ‘verminderd ziekteverzuim en lagere verloopcijfers’ als duidelijke voordelen van dagschoonmaak.
Aanpassing aanbestedingsregels
De EFCI en partners zien daarnaast noodzaak om de EU-richtlijnen voor overheidsopdrachten te herzien. ‘Het huidige aanbestedingsrecht belemmert de uitvoering van strategische doelstellingen van de EU, zoals sociaal wettige en verantwoorde aanbestedingen, en bovenal de verbetering van kwaliteitsbanen. In minstens twee derde van de aanbestedingen in de EU ontbreken sociale criteria, wat collectieve onderhandelingen verzwakt en een race naar de bodem in arbeidsvoorwaarden bevordert.’
De verklaring bevat concrete aanbevelingen aan de Commissie, waaronder:
- Herzie en verduidelijk de verplichte sociale clausule, door expliciet te stellen dat collectieve arbeidsovereenkomsten nooit als discriminerend mogen worden beschouwd in overheidsopdrachten en dat lidstaten abnormaal lage inschrijvingen moeten bestrijden en naleving van arbeidswetgeving en cao’s als verplichte selectiecriteria moeten hanteren.
- Bied juridische zekerheid voor aanbestedende diensten over het gunnen van contracten op basis van kwaliteitscriteria.
- Zorg voor juridische zekerheid bij prijsherzieningen die gekoppeld zijn aan wijzigingen in cao’s, arbeids- en fiscale wetgeving, en inflatie boven het streefcijfer van de ECB.
Volgens de opstellers biedt dagschoonmaak de Commissie ‘een tastbare manier om kwaliteitsbanen te definiëren in laagbetaalde, essentiële sectoren’. Daarbij wijzen zij op bestaand politiek draagvlak: ‘Met het Belgisch voorzitterschap van 2023 dat kwaliteitsbanen als centraal thema had, en leden van het Europees Parlement die al hebben opgeroepen om dagschoonmaak te steunen, ligt het politieke en beleidsmatige fundament er. De Commissie moet nu het voortouw nemen – zodat schoonmakers niet langer onzichtbaar zijn, maar deel uitmaken van een nieuwe Europese standaard voor fatsoenlijk, kwalitatief werk.’
Bron: EFCI
