Volgens Nieuwsuur werden ongeveer twintig asielzoekers en een groep Oekraïense arbeidskrachten via tussenpersonen ingezet voor schoonmaakwerk in het hotel. Zij zouden hebben gewerkt zonder geldige tewerkstellingsvergunning en tegen zeer lage vergoedingen. Deskundigen die Nieuwsuur sprak, spreken van uitbuiting.
Te weinig en in cash uitbetaald
De schoonmakers zouden zijn geronseld via ‘schimmige tussenpersonen’ van het Duitse bedrijf AHR Clean. Een deel van hen kreeg volgens eigen verklaringen niet of slechts gedeeltelijk betaald. Anderen ontvingen bedragen van 3,50 tot 4,50 euro per schoongemaakte kamer. Een Oekraïens stel verklaarde dat zij dit bedrag moesten delen en per persoon uitkwamen op 1,75 euro per kamer.
Volgens Nieuwsuur werd loon contant uitbetaald in de lobby van het hotel, wat in Nederland niet is toegestaan. Ook zouden schoonmakers zonder geldige tewerkstellingsvergunning hebben gewerkt, terwijl die in Nederland verplicht is voor mensen van buiten de EU, waaronder asielzoekers. Hoewel sommige schoonmakers wel een contract kregen, zetten juristen vraagtekens bij de geldigheid daarvan.
Meer klachten over hotelschoonmakers
De vermeende misstanden bij Ibis Styles Arnhem staan niet op zichzelf. Fairwork, een non-profitorganisatie die slachtoffers van arbeidsuitbuiting ondersteunt, ziet al langer signalen dat juist de hotelschoonmaak kwetsbaar is voor overtredingen van arbeidsregels.
‘Het laatste jaar zien we een toename in het aantal klachten over hotels. We hadden vorig jaar 88 nieuwe klachten. Vooral van mensen die als schoonmaker of housekeeper in een hotel werkten’, zegt Anna Ensing van Fairwork tegen Nieuwsuur.
Het gaat vaak om werknemers die afhankelijk zijn van tussenpersonen, de Nederlandse taal niet goed beheersen en hun rechten onvoldoende kennen, waardoor misstanden minder snel worden gemeld.
Onderzoek nog gaande
Hotel Ibis Styles Arnhem valt onder Novum Hospitality. Dat concern zegt de kwestie te onderzoeken en verwijst naar een ingehuurd Duits schoonmaakbedrijf, dat op zijn beurt weer wijst naar AHR Clean. Dat bedrijf stelt dat voor een deel van de asielzoekers wel een tewerkstellingsvergunning is aangevraagd, maar dat deze nog niet voor iedereen beschikbaar was.
De Nederlandse Arbeidsinspectie deed begin december een inval bij het hotel en is een onderzoek gestart.
Slecht visitekaartje
In een reactie noemt vakbond CNV de situatie bij Ibis Styles Arnhem ‘een heel slecht visitekaartje’ voor het merk Ibis. Volgens Jan Kampherbeek, onderhandelaar bij CNV, zijn schoonmakers ‘zwaar onderbetaald’ en werken zij onder hoge tijdsdruk.
‘Het schoonmaakbedrijf betaalt per kamer – wat helemaal niet mag – en redeneert dan dat de schoonmakers hun salaris zelf kunnen opkrikken door extra hard te werken’, zegt hij. ‘De norm is kennelijk 10 minuten per kamer. Maar dat slaat natuurlijk nergens op, in zo korte tijd kun je een hotelkamer echt niet goed schoonmaken.’
CNV wijst er daarnaast op dat Ibis Styles Arnhem de Schoonmaakcode niet heeft ondertekend. ‘Veel Ibis-hotels hebben dat wel gedaan’, aldus Kampherbeek. ‘Maar juist deze vestiging heeft dat niet gedaan. Dit is Ibis-onwaardig, een heel slechte zaak.’
Code Schoonmaak: verantwoordelijkheid ligt bij opdrachtgevers
Ook de Code Verantwoordelijk Marktgedrag in de schoonmaak- en glazenwassersbranche reageert op de berichtgeving van Nieuwsuur. De organisatie spreekt van ‘onacceptabele’ misstanden en voorzitter Bert van Boggelen onderstreept het belang van verantwoord opdrachtgeverschap. ‘Hotels hebben als opdrachtgever een cruciale verantwoordelijkheid. Het is onacceptabel wanneer schoonmaak wordt georganiseerd op een wijze die uitbuiting mogelijk maakt of in stand houdt.’
Volgens Van Boggelen begint goed opdrachtgeverschap bij ‘transparantie, betaling volgens de cao, realistische werkafspraken en een werkomgeving waarin medewerkers zonder angst problemen kunnen melden’.
De Code roept hotels op om de Code Verantwoordelijk Marktgedrag te ondertekenen. ‘Daarmee laten zij zien dat zij niet alleen op de prijs letten, maar ook verantwoordelijkheid nemen voor eerlijke behandeling van schoonmakers.’
