1. Wat is de Wtta en waarom komt deze wet er?
Met de Wtta wil de overheid misstanden op de uitleenmarkt aanpakken en een gelijker speelveld creëren voor bonafide uitleners. Het doel is onder meer om arbeidsmigranten en andere uitgeleende werknemers beter te beschermen en malafide uitzendbureaus te weren.
De wet introduceert een toelatingsstelsel voor bedrijven die arbeidskrachten ter beschikking stellen. Zij mogen dat straks alleen nog doen als zij zijn toegelaten door de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU), een ontheffing hebben of onder het overgangsrecht vallen.
De wet geldt niet alleen voor traditionele uitzendbureaus. Ook detacheerders, payrollbedrijven en andere ondernemingen die arbeidskrachten ter beschikking stellen, kunnen onder de Wtta vallen. Of dat daadwerkelijk zo is, hangt af van de manier waarop de werkzaamheden zijn georganiseerd en of de werknemers onder leiding en toezicht van een ander bedrijf werken.
2. Wat verandert er op 1 januari 2027?
De Wtta wordt gefaseerd ingevoerd. Op 1 januari 2027 treden belangrijke onderdelen van de wet in werking. Vanaf dat moment kunnen uitleners een toelating, voorlopige toelating of ontheffing verkrijgen, afhankelijk van hun situatie.
Voor schoonmaakbedrijven die personeel inhuren, geldt vanaf 1 januari 2027 bovendien al een administratieplicht. Zij moeten uiterlijk op de dag waarop de werkzaamheden beginnen vastleggen via welke uitlener een arbeidskracht wordt ingezet. Dat geldt ook als sprake is van doorlening.
Het verbod om personeel in te huren van een niet-toegelaten uitlener gaat pas een jaar later in. Vanaf 1 januari 2028 mogen schoonmaakbedrijven alleen nog arbeidskrachten inhuren van uitleners die zijn toegelaten, een ontheffing hebben, onder de overgangsregeling vallen of onder een wettelijke uitzondering vallen.
3. Moet een schoonmaakbedrijf zelf een toelating aanvragen?
Een schoonmaakbedrijf dat uitsluitend personeel inhuurt, hoeft zelf geen toelating aan te vragen. Die verplichting ligt bij de uitlener.
Dat betekent niet dat het schoonmaakbedrijf geen verantwoordelijkheid heeft. Vanaf 1 januari 2028 mag het alleen nog personeel inhuren van een uitlener die – als daarvoor een toelating is vereist – aan de wettelijke voorwaarden voldoet.
Leent een schoonmaakbedrijf zelf medewerkers uit aan een andere organisatie, dan kan het ook als uitlener worden aangemerkt. In dat geval moet het bedrijf nagaan of het onder de Wtta valt en zelf een toelating nodig heeft.
Niet iedere vorm van onderaanneming of samenwerking valt automatisch onder de Wtta. Doorslaggevend is de feitelijke situatie: werken de medewerkers onder leiding en toezicht van de opdrachtgever, dan kan sprake zijn van het ter beschikking stellen van arbeidskrachten. Bij twijfel is het verstandig om juridisch advies in te winnen.
4. Hoe controleert een schoonmaakbedrijf of een uitlener aan de regels voldoet?
Vanaf 1 juli 2027 komt er een openbaar register van de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt. Daarin kunnen schoonmaakbedrijven controleren of een uitlener is toegelaten, een ontheffing heeft of onder de overgangsregeling valt.
Een vermelding op de website van het uitzendbureau of alleen een bestaand keurmerk is daarvoor niet voldoende. Het openbare register is straks het officiële hulpmiddel om de status van een uitlener te controleren.
Het is verstandig om die controle niet eenmalig uit te voeren. Een toelating kan namelijk worden geschorst of ingetrokken. Leg daarom intern vast wie het register controleert, wanneer dat gebeurt en bewaar de uitkomst van die controle.
Ook bestaande contracten verdienen aandacht. Neem bijvoorbeeld op dat de uitlener verplicht is zijn toelating te behouden en het schoonmaakbedrijf direct informeert wanneer die status verandert.
5. Wat gebeurt er als een schoonmaakbedrijf toch personeel inhuurt via een niet-toegelaten uitlener?
Vanaf 1 januari 2028 gaat de Nederlandse Arbeidsinspectie handhaven op de Wtta. Huurt een schoonmaakbedrijf personeel in via een uitlener die onder de toelatingsplicht valt, maar niet is toegelaten en ook geen ontheffing of geldige overgangsstatus heeft, dan kan niet alleen de uitlener, maar ook het schoonmaakbedrijf een boete krijgen.
Wie personeel inhuurt, doet er daarom verstandig aan om zich al ruim vóór 2028 voor te bereiden. De officiële checklist voor inleners adviseert onder meer om:
- alle uitleners waarmee wordt samengewerkt in kaart te brengen;
- na te gaan of via onderaannemers, doorleners of andere tussenschakels arbeidskrachten ter beschikking worden gesteld;
- leveranciers te vragen hoe zij zich voorbereiden op de Wtta;
- vanaf 1 juli 2027 het openbare register te gebruiken om de status van uitleners te controleren;
- intern vast te leggen wie deze controles uitvoert en de uitkomsten te bewaren;
- contracten en inkoopvoorwaarden waar nodig aan te passen.
Wie deze voorbereidingen tijdig treft, verkleint de kans op problemen wanneer de toelatingsplicht en de handhaving op 1 januari 2028 daadwerkelijk ingaan.
Bronnen en meer informatie:
