Leidse onderzoekers: bewegende UV-C-robot desinfecteert effectiever dan stilstaand apparaat

Leidse onderzoekers: bewegende UV-C-robot desinfecteert effectiever dan stilstaand apparaat

Een autonome UV-C-robot kan bacteriën op oppervlakken effectief bestrijden en presteert daarbij beter dan een stilstaand desinfectieapparaat. Dat blijkt uit onderzoek van het Instituut Biologie Leiden van de Universiteit Leiden. De resultaten zijn veelbelovend voor infectiepreventie in ziekenhuizen, al benadrukken de onderzoekers dat de technologie een aanvulling is op handmatige reiniging en geen vervanging daarvan.

Voor het onderzoek testten wetenschappers de Omnia, een autonome desinfectierobot van het Nederlandse bedrijf Ryberg Healthcare. De robot gebruikt ultraviolet licht (UV-C) om micro-organismen op oppervlakken onschadelijk te maken. De proeven vonden plaats in een ingericht laboratorium dat een ziekenhuisruimte nabootste. Daarbij onderzochten de wetenschappers hoe effectief de robot verschillende bacteriën bestrijdt en welke voordelen het zelfstandig rondrijden oplevert.

Meer dan 99,999 procent minder bacteriën

De resultaten laten zien dat de robot bij verschillende bacteriesoorten een reductie van meer dan 99,999 procent kan bereiken. Dat komt overeen met een zogenoemde log-reductie van vijf, een maatstaf waarmee de afname van micro-organismen wordt uitgedrukt. Bij de bacterie Escherichia coli werd zelfs een reductie van meer dan zeven log gemeten.

Ook bij Pseudomonas putida, die in het onderzoek werd gebruikt als model voor een ziekenhuisbacterie, en Bacillus subtilis behaalde de robot hoge reductiewaarden. Daarmee voldeed de autonome toepassing bij de onderzochte bacteriën aan internationale desinfectiecriteria.

Beweging maakt het verschil

Een belangrijk onderdeel van het onderzoek was de vergelijking tussen een stilstaand UV-C-apparaat en een robot die zelfstandig door de ruimte beweegt. Bij een vergelijkbare desinfectieduur bleek de bewegende robot effectiever.

Dat verschil was vooral zichtbaar op plekken waar het UV-C-licht moeilijker bij kan komen, bijvoorbeeld doordat objecten het licht gedeeltelijk blokkeren. Door zich door de ruimte te verplaatsen, kan de robot oppervlakken vanuit verschillende hoeken belichten. Daarmee wordt een belangrijke beperking van statische UV-C-desinfectie verminderd.

De onderzoekers keken ook naar het gebruiksgemak. Een gebruiker zonder eerdere ervaring had vier tot zeven minuten nodig om de robot klaar te maken voor een desinfectiecyclus. Tijdens het desinfectieproces was nauwelijks handmatige tussenkomst nodig. Bovendien bleken de daadwerkelijk gemeten desinfectieresultaten overeen te komen met of hoger te liggen dan de waarden die de robot zelf rapporteerde.

Geen vervanging van reguliere schoonmaak

De technologie kan volgens de onderzoekers een rol spelen bij de aanvullende desinfectie van ziekenhuisruimtes, bijvoorbeeld tussen operaties. Dat betekent niet dat reguliere schoonmaak overbodig wordt. Oppervlakken moeten nog steeds handmatig worden gereinigd om vuil en organisch materiaal te verwijderen. UV-C-desinfectie kan vervolgens bijdragen aan het verder terugdringen van microbiële besmetting.

De onderzoekers wijzen bovendien op beperkingen van hun studie. De proeven vonden plaats onder gecontroleerde laboratoriumomstandigheden en niet in een daadwerkelijk ziekenhuis. Ook werden niet alle praktijksituaties nagebootst, zoals patiëntenbedden en badkamers. Vervolgonderzoek moet uitwijzen hoe effectief de robot onder dagelijkse omstandigheden is en hoe goed moeilijk bereikbare plekken worden gedesinfecteerd.

Het onderzoek is gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Infection Prevention in Practice. Een van de auteurs is werkzaam bij Ryberg, de fabrikant van de robot. Volgens de belangenverklaring zijn de microbiologische experimenten onafhankelijk uitgevoerd door een onderzoeker van de Universiteit Leiden. De universiteit ontving hiervoor geen vergoeding.

Bron: De Jager, Delzenne en Claessen, Usability and microbial validation study of an autonomous UV-C disinfection robot, Infection Prevention in Practice (2026).

Mijn artikeloverzicht kan alleen gebruikt worden als je bent ingelogd.