Lange rijen aan tafels, overal monitors en een 'oerwoud aan boeken'. Het 700m2 grote Study Centre in HAS Green Academy was volgens facilitair manager Elseline Schouten allesbehalve inspirerend. Tot nu. Door een herinrichting is de studieruimte nu het paradepaardje van het onderwijsgebouw.
Werkgevers investeren steeds vaker in hoogwaardige kantoorruimte om werknemers terug naar kantoor te krijgen. De vraag naar luxe kantoren stijgt, terwijl de leegstand juist oploopt. Niet alleen voorzieningen zoals restaurants of fitnessruimtes spelen daarbij een rol, maar ook de kwaliteit van de werkplek zelf.
Na ruim tien jaar met één hoofdcateraar kiezen de Hogeschool van Amsterdam en de Universiteit van Amsterdam voor een nieuwe richting. Afdelingshoofd Facility Services Irmgard van Genderen vertelt waarom de regie over de catering vanaf 2027 terug naar de eigen organisatie gaat.
Hybride werken wordt in Nederland breed omarmd, maar bij veel organisaties ontbreekt een duidelijke verankering in beleid en organisatie. Afspraken zijn vaak informeel, verantwoordelijkheden onduidelijk en werkgevers staan onvoldoende stil bij hun rol in ergonomie en psychosociale arbeidsbelasting.
Rob Klinkert (PwC) en Christel Simmelink (ISS) vormen de drijvende kracht achter regeneratieve catering. Waar staan ze nu met deze ontwikkeling en waarom is het voor FM zo relevant?
Door hogere kosten in facilitaire dienstverlening voelen veel bedrijven de noodzaak te prioriteren. Dat betekent in sommige gevallen uitstellen, afschalen of zelfs een heroriëntatie van de werkplekstrategie.
GesponsordHet moderne kantoor biedt meer dan alleen een werkplek. In de hybride realiteit draait het om een "werkwereld" die alle faciliteiten - van schoonmaak tot catering en hospitality - samenbrengt tot een totaalbeleving voor medewerkers. Volgens Remco Martens, Chief Commercial Officer bij ISS Facility Services Nederland, maakt die holistische benadering facility management strategisch relevanter dan ooit. 'FM ligt op de directietafel omdat het direct bijdraagt aan strategische organisatiedoelen als talentbehoud, vitaliteit en duurzaamheid. We brengen vooruitgang.'
GesponsordDe manier waarop medewerkers het kantoor beleven, verschuift richting een vijfsterrenhotel-ervaring, ziet Judith van der Star, marketingmanager bij Nespresso. Het kantoor wordt een warme, gastvrije plek waar medewerkers zich welkom voelen en graag blijven. Goede koffie speelt hierin een sleutelrol. 'Als je echt een bijzondere beleving wilt creëren, kom je niet weg met een mager zeventje voor de koffievoorziening. Ga voor een negen-plus!'
GesponsordHet klassieke bedrijfsrestaurant met een standaard buffet en een broodje kroket? Dat tijdperk ligt ver achter ons. 'One size fits all bestaat al lang niet meer', zegt Madieke Been, Head of Creative & Concepts bij Vermaat. 'Elke opdrachtgever heeft een eigen DNA, eigen thema's en doelgroepen. Ook gasten zijn kritischer en bewuster. Ze eten vaker buiten de deur. Gezondheid, welzijn en lifestyle bepalen hun keuzes. Daardoor is catering geen randvoorwaarde meer, maar een strategisch instrument voor cultuur, beleving en binding.'
GesponsordWaar het jarenlang in facility management draaide om het verzamelen van data en het creëren van dashboards, verschuift de aandacht naar platforms die zelfstandig beslissingen kunnen nemen. Het is een evolutie gedreven door de opkomst van het IoT (Internet of Things), AI en open ecosystemen. 'We gaan van informatiesystemen naar besluitvormingsplatformen', zegt Sam Van Laere, solution director bij Planon.
GesponsordFairtrade strijdt voor eerlijke handel om zo de leef- en werksituatie van miljoenen boeren en werknemers wereldwijd te verbeteren. Met het nieuwe Living Income Leader programma stimuleert Fairtrade Nederland bedrijven en hun facility management om bij de inkoop van koffie te kiezen voor een koffie waarvoor een extra stap is gezet naar een leefbaar inkomen voor koffieboeren.
GesponsordBij Crohill zien ze het als hun missie om de schoonmaak duurzamer te maken. Voortdurend kijkt het bedrijf hoe het nog beter kan, nog schoner. De bedrijven die 'Crohill schoner schoon' hebben omarmd zetten zich actief in voor een duurzame schoonmaakbranche en dus een schoner Nederland. En niet zonder succes.
Hoe ga je als FM'er om met de toename van hybride werken? Die vraag stond tijdens een rondetafelgesprek op het Facto Congres 2025 centraal. Yvonne Vijverberg, directeur Facilitair, Duurzaamheid, Huisvesting en Inkoop bij Openbaar Ministerie, en Willem van der Kolk, hoofd Huisvesting bij Gemeente Amsterdam, delen hun ervaringen.
Voor de passagier is een schone en opgeruimde luchthaven van groot belang. Maar hoe verhoog je de kwaliteit van de schoonmaakdienst? Tijdens het Facto Congres 2025 vertelde onder andere Elcke van Piggelen, Manager Facilities bij Schiphol, over de cultuuromslag bij Schiphol die nodig was om de schoonmaakdienst naar een hoger niveau te tillen.
Data wordt steeds belangrijker voor facilitair professionals om de juiste keuzes te kunnen maken. Marieke van Buijtene, Data Officer Facilitair Domein bij Provincie Zuid-Holland, en Tessa Döpp, Facilitair dataspecialist bij Provincie Noord-Holland, vertelden op het Facto Congres 2025 alles over de voor- en nadelen van datagedreven werken.
Op dinsdag en donderdag is het vechten om een plekje, op andere dagen staan de bureaus te verstoffen. Hoe doorbreek je dit patroon? Harm van den Boogaard, projectleider Impact project Werkplek bij de Rijksoverheid, boog zich samen met Pepijn van der Spek, senior Innovatie Consultant bij de Rijksorganisatie voor Ontwikkeling, Digitalisering en Innovatie, over dit vraagstuk tijdens het Facto Congres 2025.
Maak kennis met Rising Star Annemarie Cortie, Projectmanager procesoptimalisatie bij Facilicom Solutions. Wat voor werk doet zij, wat drijft haar en welke ambities heeft zij?
Maak kennis met Rising Star Tessa Eikelenboom, Facilitair Projectmanager bij Hospitality Group. Wat voor werk doet zij, wat drijft haar en welke ambities heeft zij?
Maak kennis met Rising Star Maaike de Vreede, consultant Facility Management bij Colliers. Wat voor werk doet zij, wat drijft haar en welke ambities heeft zij?
Maak kennis met Rising Star Mei Lin Vos, Hospitality Consultant bij Firstmate - Hospitality Consultants. Wat voor werk doet zij, wat drijft haar en welke ambities heeft zij?
We weten inmiddels hoe 'duurzaam' eruitziet. Meer plantaardige en minder dierlijke eiwitten, minder verspilling, meer seizoensproducten en aandacht voor herkomst. En steeds vaker wordt gevraagd naar de mogelijkheden van regeneratieve landbouw. Alsof het nog niet ingewikkeld genoeg is.
Eind januari is het zover: de kwalificatie voor de vakwedstrijd Facilitair Dienstverlener van Skills Heroes. Skills Heroes zijn de vakwedstrijden voor het mbo. Dit jaar strijden dertien facilitaire mbo-studenten van scholen door het hele land om een plek in de landelijke finale van Skills The Finals, het NK. Slechts acht studenten halen het Nederlands Kampioenschap.
Los van de welbekende eindejaarsdrukte - en in mijn geval zelfs een beetje stress - is december ook de tijd van overpeinzen. Eigenlijk heb ik daar helemaal geen tijd voor, maar soms lopen zaken zoals ze lopen. Eén van mijn collega's is net opa geworden. Uiteraard stelde ik mezelf de vraag in welke wereld die kleine wereldburger opgroeit?
Laat ik duidelijk zijn: ik ben voor gezond eten en drinken. Gelukkig zie ik steeds meer cateraars die zich hier ook achter scharen en zo een bijdrage leveren aan een gezondere planeet. Tegelijk moet mij iets van het hart: als ik lees dat er een regeneratieve kerstlunch wordt geserveerd, dan loopt het water mij nog niet in de mond. De goede dingen die we aan de achterkant doen, vragen om een slimme presentatie aan de voorkant.
