Vonhof zat er ontspannen bij, in de schijnwerpers, voor het publiek. Gelijk aan het bekende televisieprogramma College Tour kreeg hij deze 14 februari allerlei vragen voorgeschoteld van Ilse Vanhijfte en uit de zaal. Het zorgde voor een prettige dynamiek. De antwoorden, vaak serieus, maar ook regelmatig doorspekt met een grap of kwinkslag of herkenbare anekdotes, rolden met gemak uit de mond van Vonhof. “Hier zijn voelt als thuiskomen.” Dat hier iemand zat met kennis van zaken, maar ook “een van ons”, was direct duidelijk. En iemand met veel connecties. “Mijn dag begon met het sturen van een appje naar de minister-president, om hem te feliciteren. Dan krijg je een appje terug: ‘gaaf, bedankt’. Wel lief hè.” Ministers, ambtenaren, voorzitters en andere belangrijke connecties, zoals SER, DNB en CBS, ze zitten allemaal in zijn telefoon. En bellen, dat doet hij veel, heel veel, om te lobbyen in Den Haag en zo de belangen van mkb-ondernemers te behartigen.
Van glazenwasser naar schoonmaakbedrijf
Zijn eigen avontuur begon dertig jaar geleden, toen hij als glazenwasser zijn eigen zaak opzette, mede omdat hij zelf zijn eigen koers wilde bepalen. Dat groeide uit tot Novon Schoonmaak, inmiddels een gevestigde naam in de branche. Op de vraag wat voor ondernemer hij is, antwoordde hij met een lach: “Het eerste woord wat in mij opkomt is lui. Wat ik niet leuk vond of kon, deed ik niet. Al snel zocht ik mensen die dat wel konden.” Serieus vervolgde hij: “Novon Schoonmaak was niet zo groot geworden als het alleen van mij afhankelijk was geweest. Ik ben iemand die dertig ideeën op een dag heeft, maar ze de volgende dag weer vergeten is. Soms lees ik dan ideeën terug waarbij ik denk: hé dat is wel een goed idee. Iedereen heeft eigen kwaliteiten. Je kunt niet alle facetten van het ondernemerschap allemaal beheersen."
Als ik het goed doe, merken jullie er niets van.
Verhaal goed vertellen
In september 2018 nam Vonhof, naast ondernemer ook vader en fan van PEC, de functie aan als voorzitter MKB-Nederland. De eerste opdracht was om MKB-Nederland weer “kleur op de wangen” te geven en de relatie met zustervereniging VNO-NCW te verstevigen. “En natuurlijk belangenbehartiging. Onze vereniging is een optelsom van 140 verenigingen, die bedrijven vertegenwoordigen waar ongeveer 4,5 miljoen mensen werken. Van ballonvaarders tot begrafenisondernemers. Je probeert hun belangen zo goed mogelijk te behartigen. Dat Den Haag snapt dat het veel kleine ondernemers treft. Daarnaast draag je oplossingen aan. Als je iets wilt veranderen, dan moet je dat verhaal goed vertellen.” Hij trok een vergelijking met de schoonmaakbranche: “Wij doen belangrijk werk, maar niemand ziet het. Sterker, als wij ons werk goed doen, dan vind je ook niets. Bij lobbywerk is dat exact hetzelfde. Als ik het goed doe, merken jullie er niets van. De bewindsman laat je dan shinen. Als ik in de krant sta, omdat ik moet aangeven waarom het lobbyen niet is gelukt, heb ik eigenlijk verloren.”
Kansen geven
Het voorzitterschap is een fulltime job. “Vanaf de eerste dag moest ik volle bak.” Vonhof gaat er ook vol voor, in de wetenschap dat zijn bedrijf in goede handen is bij zijn medewerkers. Hoe een werkdag van een lobbyist eruit ziet? Een opsomming van “zomaar een dag”: overleg met Kees de Jong van nlgroeit, interne besprekingen, agendastukken doornemen, lunch, overleg met Vereniging Samenwerkende Fondsen (SGF) over chronisch zieken (“Als ondernemer wil je ze graag in je bedrijf houden, maar wetten en regels maken dat ingewikkeld en duur”), College Tour en vervolgens een overleg met minister Dijkgraaf van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over de rol en kracht van het mbo. Een belangrijk item, waar vaker over gesproken is, bijvoorbeeld over het Stagepact, onderdeel van Werkagenda mbo, en over de sollicitatieprocedure. “Dat je bedrijven een klikgesprek gaat ontnemen waarbij je kijkt of iemand geschikt is voor het werk en gemotiveerd, daar heb ik mij tegen verzet. Open hiring doet de schoonmaak allang. Dat hebben zij voor een belangrijk deel overgenomen. Je moet mensen kansen geven. Ik sta ervoor dat wij als bedrijven onze verantwoordelijkheid nemen, maar je moet wel oppassen dat je van een probleem niet de norm maakt.”
Haagse reflex
Hij noemt het de Haagse reflex, dat regels voor iedereen gaan gelden. “Ze vergeten soms dat een gemiddeld bedrijf 4 tot 7 werknemers telt. Neem grensoverschrijdend gedrag. Als ieder bedrijf verplicht een vertrouwenspersoon moet hebben en jij neemt één werknemer in dienst, moet je dan meteen nog één aannemen? Kan dat niet anders? Bijvoorbeeld een vertrouwenspersoon op brancheniveau. Op die manier probeer je bij te sturen.” Een ander voorbeeld waarbij het verschil tussen grote en kleine bedrijven duidelijk naar voren komt, is het doorbetalen bij langdurig ziekteverzuim. “Twee jaar doorbetalen is een enorme kostenpost voor een klein bedrijf. En als er aan het eind ook nog iemand doorstroomt naar de WIA en je hebt de papieren niet op orde, dan betaal je jarenlang door. Bij grote bedrijven heb je afdelingen als HR en P&O die dat kunnen organiseren, maar een onderneming uit het mkb lang niet altijd. Dat maakt het verschil zichtbaar tussen de bedrijven.”
Hier zijn voelt als thuiskomen
Kleine ondernemers niet langer verplichten twee jaar loon door te betalen voor hun zieke werknemers, onder voorwaarden, blijkt een “ongelooflijk ingewikkeld” verhaal. De noodzaak dat er wat wordt gedaan, is er wel voor ondernemers, aldus Vonhof. “Jij wilt continuïteit voor je bedrijf en de keuze krijgen of je kunt investeren in ander personeel, omdat je weet dat je het anders niet kunt volhouden.”
Stabiele koopkrachtontwikkeling
Lockdowns, inflatie, energiecrisis, oorlog. “Wat komt er nog meer?”, luidde een vraag. “De strijd tussen Amerika en China, dat is volgens mij een nog groter probleem met enorme consequenties voor de markt. Het kabinet heeft steken laten vallen. We geven veel te veel geld uit. Het zou dom zijn om dat bonnetje bij ondernemers neer te leggen, omdat je ondernemers nodig hebt om te innoveren. Zij hebben hun middelen nodig om stappen te maken naar de toekomst. Wat we vorig jaar mei zeiden en nu weer, maak een breed pact met de overheid, werkgevers en werknemers, met als uitgangspunt een stabiele koopkrachtontwikkeling. Zorg dat de lasten voor bedrijven niet omhoog gaan, geef bedrijven de ruimte om de koopkrachtproblemen met hun werknemers op te lossen, hetzij door eenmalige uitkeringen belastingvrij, hetzij door stevige loonaanpassingen. Niet fijn maar wel de beste manier om die koopkracht het hoofd te bieden. Zorg ervoor dat de ondernemer aan die oplossing kan werken.”
Meer werken moet meer opleveren
Andere onderwerpen werden ook aangesneden, zoals de woningnood, dat Nederland vaak nog strenger voor zichzelf is dan grote broer Europa vereist bij regelgeving, en aandacht vragen voor loonheffingskorting, maar ook hoe (het kwijtraken van) toeslagen effect hebben op het aantal uren dat een werknemer kan werken. “Ieder uur dat je meer werkt, moet ook meer opleveren. Je moet niet achteruit boeren. Waar het om gaat, is dat je soms in je hoofd een radicaal andere oplossing moet verzinnen om ergens te komen.”
Geduld hebben
Of hij nog belangrijke levenslessen heeft geleerd in het vak? Vonhof reageerde dat hij in deze functie juist iets heeft afgeleerd. “Schoonmakers zijn mensen die houden van direct resultaat en dat moet ook. Een schone vloer, prettige ruimte, schone ramen. Ik had het idee dat dat hier ook zo zou zijn. Maar hier zet je meer iets in beweging. Vier jaar geleden is het pensioenakkoord afgesloten, dat is net wetgeving geworden. Ik heb drie jaar geleden het MLT-advies gemaakt, het sociaal akkoord en waarschijnlijk zitten sommige van de uitwerkingen nu in 2032. Ik heb dus geleerd geduld te betrachten.“ Wat hij ook geleerd heeft: als je ergens voor kiest, kies je ook ergens tegen. “Er zijn veel mensen met andere aanvliegroutes. Als politicus moet je dus kiezen. Daar heb ik meer begrip voor gekregen. En je hoeft niet ontevreden te zijn als iets niet honderd procent lukt, want dat is niet haalbaar.”
Ik heb dus geleerd geduld te betrachten
Toekomstbestendig ondernemen
Electrische auto’s, zonnepanelen en minder chemicaliën toepassen. Op allerlei vlakken kun je duurzaam en toekomstbestendig ondernemen. Vonhof: “Daar zijn we eigenlijk ook al best ver mee. Onze grote opgave is sociale innovatie, onze grote opgave is inclusie. Wij zijn de oplossingsfabriek voor veel maatschappelijke vraagstukken die er in de toekomst komen. Met steeds oudere mensen, minder mensen op de arbeidsmarkt, hogere arbeidsproductiviteit, maar ook meer mensen die iets onder de leden hebben. Daar zullen wij iets mee moeten doen. Mensen die nog geen arbeidsritme hebben, een arbeidsritme geven, mensen die de taal nog niet machtig zijn, de taal leren, mensen die een afslag hebben gemist in hun leven, motiveren en perspectief geven. Laten we ons daar op focussen. Als we daar met elkaar op inzetten, dan denk ik dat onze branche een mooi perspectief heeft naar de toekomst toe.”
