Ons zusterplatform PW. zet de belangrijkste aandachtspunten op een rij.

Wat is vakantiewerk?

Vakantiewerk betreft tijdelijk werk dat scholieren en studenten verrichten tijdens vakantieperiodes of tussen twee opleidingen in. Omdat voor scholieren andere regels gelden dan voor studenten, ligt de nadruk hier, in dit artikel, op werknemers jonger dan 18 jaar.

Voor vakantiekrachten gelden in principe dezelfde arbeidsrechtelijke regels als voor andere werknemers. Werkgevers moeten onder meer het geldende minimum(jeugd)loon betalen, premies inhouden en vakantiedagen laten opbouwen.

Een proeftijd afspreken is bij vakantiewerk niet toegestaan. Vakantiewerk duurt maximaal zes weken en dat is te kort voor een proeftijd. Bovendien mag een proeftijd alleen worden overeengekomen met een meerderjarige werknemer.

Minimumleeftijd

Scholieren mogen vanaf 13 jaar vakantiewerk verrichten. Jongeren van 16 jaar en ouder kunnen zelfstandig een arbeidsovereenkomst aangaan. Voor jongeren onder de 16 jaar is in principe toestemming van een ouder of wettelijke vertegenwoordiger nodig. Heeft een minderjarige echter vier weken gewerkt zonder dat die toestemming expliciet is gegeven, dan wordt deze geacht alsnog te zijn verleend.

Arbeidstijdenwet beschermt jongeren

Voor werknemers jonger dan 18 jaar gelden aanvullende bepalingen uit de Arbeidstijdenwet. De wet verbiedt kinderarbeid, maar maakt uitzonderingen mogelijk voor lichte werkzaamheden. Daarbij gelden strikte regels voor werktijden, rustmomenten en de aard van het werk.

De schoolgang staat daarbij altijd voorop. Daarom maakt de wet onderscheid tussen schooldagen, niet-schooldagen en vakantieperioden.

Alleen lichte werkzaamheden

Jongeren mogen uitsluitend lichte, niet-industriële werkzaamheden uitvoeren. Denk aan werk in winkels, kantoren, recreatiebedrijven, campings, maneges, de landbouw of eenvoudige klusjes zoals oppassen en auto's wassen.

Werk mag niet lichamelijk te zwaar zijn. Ook mogen jongeren niet voor alle werkzaamheden worden ingezet. Welke werkzaamheden zijn toegestaan, hangt af van de leeftijd.

Regels voor 13- en 14-jarigen

• Deze leeftijdsgroep mag maximaal vijf dagen achter elkaar werken. Werken op zondag is onder voorwaarden toegestaan, maar niet vaker dan vijf zondagen in een periode van zestien weken. Werkt een jongere op zondag, dan moet de zaterdag vrij zijn.

• Tijdens vakantieweken mogen 13- en 14-jarigen maximaal zeven uur per dag en 35 uur per week werken. De werktijden liggen tussen 07.00 en 20.00 uur. Buiten schoolvakanties geldt een eindtijd van 19.00 uur.

• Na 4,5 uur werken is een pauze van minimaal 30 minuten verplicht. Tussen twee werkdagen moet minimaal 14 uur rust zitten. Jongeren van 13 en 14 jaar mogen per jaar maximaal vier vakantieweken werken, waarvan hoogstens drie aaneengesloten weken. Toezicht tijdens het werk is verplicht.

• Toegestane werkzaamheden zijn bijvoorbeeld: helpen in een pretpark, vakken vullen, folders verspreiden.

• Werk in een fabriek, werken met machines en kassawerkzaamheden zijn niet toegestaan.

• Voor 13- en 14-jarigen bestaat geen wettelijk minimumloon. Werkgever en werknemer spreken samen een vergoeding af.

Regels voor 15-jarigen

• Ook voor 15-jarigen geldt een maximum van vijf achtereenvolgende werkdagen. Werken op zondag mag alleen als dit gebruikelijk is binnen het bedrijf én ouders schriftelijk toestemming hebben gegeven. Zij mogen maximaal elf zondagen per zestien weken werken. Bij zondagarbeid moet de zaterdag vrij zijn.

• De maximale arbeidsduur bedraagt acht uur per dag en veertig uur per week. Werken mag tussen 07.00 en 21.00 uur. Tijdens vakanties en andere niet-schooldagen gelden aanvullende regels voor werktijden.

• Na 4,5 uur werken bestaat recht op een pauze van minimaal 30 minuten. De verplichte rusttijd tussen twee werkdagen bedraagt ten minste twaalf uur.

• Een 15-jarige mag maximaal zes weken vakantiewerk verrichten, waarvan maximaal vier weken aaneengesloten.

• Qua werkzaamheden is meer zelfstandigheid toegestaan, zoals klanten helpen in een winkel of het bezorgen van kranten. Kranten bezorgen mag echter maximaal twee uur per dag. Voor ochtendbezorging moet een speciale overeenkomst met de ouder of verzorger worden gesloten.

• Maaltijden of boodschappen bezorgen op een fiets of e-bike is niet toegestaan. Ook mogen 15-jarigen niet werken met machines of zware lasten tillen, duwen of trekken.

• Wel toegestaan zijn lichte werkzaamheden in de landbouw, op campings, maneges en speeltuinen. In horecabedrijven waar alcohol wordt geschonken mogen zij niet werken, al zijn werkzaamheden in de keuken, bijvoorbeeld als afwasser, wel toegestaan.

• Vanaf 15 jaar geldt recht op het minimumjeugdloon.

Regels voor 16- en 17-jarigen

• Voor 16- en 17-jarigen geldt een maximum van 160 arbeidsuren per vier weken. Daarnaast mogen zij niet meer dan 45 uur per week en niet meer dan negen uur per dag werken.

• De werkzaamheden moeten plaatsvinden tussen 06.00 en 23.00 uur. Nachtarbeid, oproepdiensten en overwerk zijn niet toegestaan.

• Na 4,5 uur werken geldt een verplichte pauze van minimaal 30 minuten. Tussen twee werkdagen moet ten minste twaalf uur rust zitten.

• Werken op zondag mag alleen als: de aard van het werk dit noodzakelijk maakt en dit in het contract staat; de bedrijfsomstandigheden zondagarbeid vereisen; de jongere persoonlijk instemt met werken op zondag.

• Daarnaast moeten jongeren per 52 weken minimaal dertien zondagen vrij hebben, tenzij hierover andere afspraken zijn gemaakt in collectief overleg.

• Voor deze leeftijdsgroep zijn vrijwel alle soorten werkzaamheden toegestaan, inclusief werk in fabrieken. Bij gevaarlijke werkzaamheden, bijvoorbeeld in een slachterij, silo of in de buurt van gevaarlijke machines, moet wel een ervaren volwassen werknemer aanwezig zijn. Jongeren vanaf 16 jaar mogen ook in de horeca werken.

• Ook zij hebben recht op het minimumjeugdloon.

Wettelijk minimumuurloon

Sinds 1 januari 2024 geldt het wettelijk minimumuurloon. De vaste minimum maand-, week- en daglonen zijn daarmee vervallen. Werkgevers moeten werknemers per gewerkt uur minimaal het wettelijke minimumloon betalen. Voor werknemers jonger dan 21 jaar gelden vaste minimumjeugduurlonen.

Voor 13- en 14-jarigen bestaat nog altijd geen wettelijk minimumloon. Werkgevers kunnen er wel voor kiezen om hen het minimumjeugdloon van een 15-jarige te betalen.

Het ontbreken van een wettelijk minimumloon voor 13- en 14-jarigen leidde eerder tot juridische procedures. Zowel de rechtbank als het gerechtshof in Den Haag oordeelden aanvankelijk dat dit in strijd was met internationale verdragen. De Hoge Raad besliste echter in 2006 dat deze jongeren geen aanspraak kunnen maken op een wettelijk minimumloon, mede omdat zij uitsluitend lichte werkzaamheden mogen verrichten en slechts beperkt inzetbaar zijn.

Bron: PW.