Natuurlijk, cowboys, macho’s en durfals kom je overal tegen. Maar wat bezielt je als je een film met jouw gsm maakt, terwijl je dus op een zeer smal balkon staat te werken zonder valbeveiliging en veiligheidsschoenen. En dan even 300 graden rondgaat met je camera. Of ik denk dat jij goed bezig bent, of dapper of zelfs macho? Nee, driewerf nee. Je bent een onvoorzichtige idioot. Je zou door mij direct naar huis gestuurd worden.
Hoe serieus ben je?
Een leverancier die een nieuw gereedschap demonstreert op een plat dak, waarbij hij dan zelf zonder valbeveiliging één meter vanaf de dakrand fanatiek zijn nieuwste product demonstreert. Er bestaat nog zoiets als wet- en regelgeving. En als jij al in een promotiefilm laat zien dat je niet aan veiligheid denkt, maar alleen een product wilt verkopen, hoe serieus ben je dan in het vak? Ongetwijfeld denkt men allemaal goed bezig te zijn. En inderdaad is het risico niet zo groot, maar wel aanwezig.
Aan het denken
Nu ik Middelbaar Veiligheidskundige (MVK) ben en ook als zodanig ingehuurd wordt, maak ik zaken mee die mij (weer eens) aan het denken zetten. In de petrochemie waar ik nu op een project ben ingehuurd, zie je dat veiligheid daar velen malen verder is doorgevoerd dan je zou kunnen denken. Zelfs in de PBM vrije zone loopt de schoonmaker in aangepaste kleding. Al deze mensen van het smb zijn in bezit van een vca-diploma, hebben de introductiecursus gedaan en zelfs de GCI (die mogen jullie zelf even opzoeken).
Maar in toolbox meetings en andere overleggen staat veiligheid altijd op nummer één. Als voorbeeld, je draagt ten alle tijden lange mouwen. Dat is een voorschrift en men controleert daar ook serieus op. Maar ook op hoogte gelden er meer regels dan ik in de glasbewassing gewend ben. Heeft een schaar hoogwerker stempels? Dan gebruik je die altijd, ook als de machine tot een bepaalde hoogte zonder stempels kan werken.
Line of Fire
Maar één opvallend detail in deze wil ik nu beschrijven. Men noemt het de Line of Fire. Hiermee wordt een onzichtbare cilinder van ongeveer drie meter doorsnee en zeg vijftig meter hoog bedoeld. In deze cirkel c.q. buis is alles wat daarbinnen komt zonder jouw medeweten een zaak van onmiddellijke aandacht. Veel glazenwassers weten wel dat je niet onder een last mag staan of binnen het draaibereik van de machine mag komen, maar dit gaat verder. Als jij op een hoogwerker staat te werken, moet de directe omgeving onder de bak, arm en machine met hekken zijn afgezet. Want er kan iets vallen. Ik zette vroeger inderdaad netjes alles af, maar gebruikte geen spotter of anders gezegd een tweede man die mij in geval van nood naar beneden kon helpen.
Gereedschap aanlijnen
Zo heb ik nog nooit ook maar één glazenwasser in Nederland ooit een wisser of inwasser zien gebruiken die met een koord aan hem of de gondel vast zat. Dit veiligheidskoord of lanyard is een must hier, maar in de schoonmaakbranche lopen we hierin dus fors achter op veiligheid.
Nu veren mensen omhoog bij het lezen en gaan mij onmiddellijk erop wijzen dat nergens in de Arbo wet- en regelgeving staat dat aanlijnen van gereedschap verplicht is. Daar heb je helemaal gelijk in. Zelfs nu ik met het SieV Glas en Gevel Keurmerk bezig ben en de Object RIE heb geschreven in Excel, heb ik het aanlijnen van gereedschap niet in de RIE opgenomen. Mogelijk komt dat in de volgende versie wel erin te staan.
Kwestie van geld
Maar het is ook een kwestie van geld. Vaak zie ik een hoogwerker zonder tweede man (de spotter). Dat is immers veel goedkoper en klanten betalen niet voor deze onzin, is het argument. Tot je op een bedrijf komt te werken die het als eis stelt. Dan wordt er lacherig gedaan en men vindt het makkelijk geld verdienen. Geen druk, tweede man, geregeld pauzes, af en toe even binnen zitten bij een toolbox en bij een beetje wind of warmte niet werken. Het werkt bij veel mensen op de lachspieren als je het vertelt. Als ik zo zou gaan werken als jij vertelt, ben ik zo failliet!
Geld belangrijker dan veiligheid?
Maar bovengenoemde bedrijven maken zich serieus zorgen om jouw welzijn en hebben daar alles op ingericht. Zodoende draait het werk om jouw veiligheid, maar ook die van de andere mensen op locatie. Daarom zijn er veel regels, maar ook mensen, zoals ik, die daar de hele dag op letten of jij wel volgens de regels werkt. Doe je dat niet, dan praat ik eerst met je. Bij de tweede keer ga je mee naar binnen voor een goed gesprek en de derde keer mag je gelijk naar huis. Om nooit meer voor dit bedrijf en/of deze opdrachtgever te mogen werken. Daarmee schaad je niet alleen jezelf, maar ook jouw werkgever.
Maar terug op werken op hoogte. De vraag is: waarom trekken we wel een harnas aan, maar gebruiken we geen lanyard, veiligheidshelmen, veiligheidsbrillen, harde afzettingen en spotter? Is dan geld inderdaad belangrijker dan veiligheid? Ik ga hier verder geen antwoord op geven, dat is voor iedereen om zelf te bepalen.
Veiligheid zaak van iedereen
De kosten van veiligheidshelmen met visor, side-impact protection en hoorkappen bedragen ongeveer 100 euro exclusief btw. Een lanyard voor één stuk gereedschap is tussen de 15 en 50 euro. En voornoemde producten gaan vijf jaar mee, als er niets gebeurt natuurlijk. Maar wie durft het om zijn mensen nu op te dragen om alle dagen een veiligheidshelm met vizier of bril te dragen, zelfs in warm weer de armen te bedekken en altijd twee man op een klus te sturen waarbij één man de uitvoering doet en de andere de veiligheid garandeert als spotter?
Ik heb gesprekken gehad met de RAS Arbo commissie en ik weet dat deze mensen hard werken aan jullie veiligheid. Maar veiligheid is niet alleen het probleem van de RAS of jouw werkgever, maar ook van jezelf. Van iedereen dus! Denk daar eens over na alstublieft.
Maurice Rutgrink, Middelbaar veiligheidskundige, Rutgrink Consultants
